کنترل تولید مثل در گاو شیری

controlled reproduction in dairy cattle

اثر طول دوره ی روشنایی روزانه و هورمون رشد (تروپست)بر تولید شیر در گاوها

مقدمه:

هورمون رشد که هورمون سوماتوتروپیک یا سوماتوتروپین (bst) نیز نامیده میشود ٬در گونه های مختلف بین 178 تا 196 اسید آمینه داشته و با تاثیر گذاری بر روی همه ی سلول های بدن به ویژه استخوان و ماهیچه ٬برای ادامه ی رشد خطی بدن لازم است . این هورمون از قسمت قدامی غده ی هیپوفیز ترشح میشود وحدود 30 تا 40 درصد سلولهای این ناحیه از نوع سوماتوتروپ هستند که هورمون رشد را ترشح میکنند . ترشح زیاد این هورمون پیش از بلوغ موجب رشد بیش از اندازه استخوانها شده و حالت ژیگانتریزم را به وجود می آورد ٬ در حالی که ترشح زیاد پس از بلوغ باعث ناهنجاری های آکرومگالی که با پهن شدن استخوانها همراه است ٬خواهد شد و کمبود آن طی دوران ابتدایی زندگی باعث بروز ناهنجاریهایی در رشد و کوتولگی می شود .

ادامه نوشته

ســـلام 

 امیدوارم از اینکه دیر به دیر مطالب وبلاگ به روز رسانی میشه من رو ببخشید.

**منتظر نظرات سازنده ی شما خوبان هستم**

همچنین از کسانی که به این وبلاگ مراجعه

 میکنند و نظر میدن هم خیلی متشکرم امیدوارم

که موفق باشن

---------------------------------------

۱- بررسی نقش تغذیه ای آب پنیر در جیره گوساله ها (pdf).

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۲- بررسی بحران دی اکسین در تولیدات دامی (pdf). 

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش سخنرانی ارائه شده است.

۳- بررسی نقش فیبر در جیره نویسی گاوهای شیری. (pdf).

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۴- کاربرد زئولیت در تغذیه دام (pdf).

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۵- بررسی تاثیرات BSTدر تغذیه گاوهای شیری. (pdf).

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش سخنرانی ارائه شده است.

۶- بررسی عملکرد واحدهای پرورش مرغ گوشتی شهرستان بیرجند پس از ... (pdf).

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه و موفق به کسب مقام دوم شده است.

۷- مروری بر روشهای محاسبه ضرایب تصحیح رکورد شیر و چربی گاوها بر مبنای...(pdf).

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۸- برآورد روند فنوتیپی صفت میانگین تولید شیر روزانه واحد دامپروری دانشکده ...(pdf).

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش سخنرانی ارائه شده است.

۹- اجرای سیستم HACCP راهی برای ارتقاء سطح کیفی تولید شیر و بهداشت .. (doc)

توضیح: این مقاله در ماهنامه علمی اصلاح نژاد چاپ شده است.

 

۱۰- کاهش استرس حرارتی گاوهای شیری با متعادل کردن جیره. (doc)

توضیح: این مقاله در ماهنامه علمی سخنی با گاودار به چاپ رسیده است.

۱۱- اثرات متقابل ژنتیک و تولید مثل (doc)

توضیح: این مقاله در ماهنامه علمی اصلاح نژاد چاپ شده است.

۱۲- سنجش آبستنی در گاوهای شیری.(doc)

توضیح: این مقاله در ماهنامه علمی اصلاح نژاد چاپ شده است.

۱۳- تطابق پذیری ژنتیکی گاوها در مناطق حاره ای (pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۱۴- بررسی مدلهای آزمون روزانه در گاوهای هلشتاین. (pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۱۵- برآورد وراثت پذیری شیر و چربی و درصد چربی در گاوهای هلشتاین استان ... (pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش سخنرانی ارائه شده است.

۱۶- رابطه تغییر غلظتT3 ،T4و TSH خون با غلظت تستوسترون خون و ویژگیهای ... (doc)

توضیح: این مقاله در ژورنال ISI و آمریکایی Animal Reproduction Sience به چاپ رسیده است.

۱۷- بررسی تغییرات سالانه TSH,T₃,T₄تستوسترون و خصوصیات منی و رابطه آن با ...(doc)

توضیح: این مقاله در اولین کنگره علوم پایه دامپزشکی ایران ارائه شده است. هم چنین این مقاله در ژورنال ISI و آمریکایی Animal Reproduction Science به چاپ رسیده است.

۱۸- بررسی برخی عوامل محیطی موثر بر صفت وزن بدن در سنین مختلف بز ...(pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۱۹- کاربرد نشانگرهای ژنتیکی در اصلاح دام. (pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۲۰- بررسی سیستم قابل متابولیسم به عنوان معیاری جهت ارزیابی کیفیت پروتئین...(pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۲۱- سندروم کبد چرب. (pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

۲۲- بررسی تاثیر استرس حرارتی بر مراحل تولید مثلی گاو شیری. (pdf)

توضیح: این مقاله در سومین همایش علمی-پژوهش دانشجویان علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور در بخش پوستر ارائه شده است.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

» درماتیت انگشتی در گاو های شیری

بروز جمعیتی لنگش در نسبت های اپی دمیک معضلی است که پس از ورم پستان و بیماری های تولیدمثلی می تواند در رتبه سوم قرار بگیرد و متاسفانه زیان های اقتصادی فراوانی را بر جامعه دامپروری وارد می کند که از آن جمله می توان کاهش شیر ،کاهش پیشرونده وزن بدن ،عدم باروری و در انتها حذف زود رس گاوان...
متن كامل

---

» منابع انرژی جیره در گاو های شیری

خلاصه : هدف این پژوهش مقایسه کردن اثرات یک جیره لیپوژنیک یا گلوکوژنیک روی تری اسیل گلیسیرید های کبد و متابولیت ها و هورمون های متابولیکی در گاو های شیری دراوایل لاکتاسیون می باشد .16 راس گاو شیری هر یک جیره لیپوژنیک یا گلوکوژنیک از 3 هفته قبل از زایش تا 9 هفته پس از زایش تغذیه شدند...
متن كامل

---

» عوامل موثر بر طول عمر مفید گاو شیری

روشهای مدیریتی که در کل باعث سلامت گوساله می شوند: ۱) واکسینه کردن گاو علیه اشرشیا کلای و ویروس ها جهت ایجاد وتقویت ایمنیت آغوز ۲) اطمینان از سلامت وبهداشت زایمان و تدابیر ویژه در زمان آلودگی به بدن ۳) تغذیه از آغوز با کیفیت تا دو روز ۴) غذای تازه تمیز وبا کیفیت ۵) جایگاه خشک ومناسب...
متن كامل

---

» کاربرد نمره وضعیت بدن در مدیریت گله های گاو شیری

●مقدمه: در سال شش زمان کلیدی وجود دارد که وضعیت بدن دام باید مورد ارزیابی قرار گیرد. ●این زمان ها عبارتند از: الف ـ اواسط دوره خشکی ب ـ زایمان ج ـ تقریبا ۲۷۰،۱۸۰،۹۰،۴۵ روز بعد از شروع شیرواری. آنچه در زیر می آید به شرح اهداف معین در خصوص وضعیت بدن در هرکدام از این مراحل می پردازد. ●دوره...
متن كامل

پیشرفت دستگاههای شیردوش از دیروز تا امروز

 

 

 

 

 

 

و حالا امروز

 

 

 

 

 

دیکشنری تخصصی علوم دامی رو از اینجا دانلود کنید............

گاو حيواني است نشخوار كننده و درشت جثه كه داراي 32 دندان و فك بالا فاقد دندان مي باشد .

تاريخ اهلي كردن گاو به 6000 سال قبل از ميلاد به آسيا يا آفريقا نسبت داده شده ، بعد از آن در هند و يونان و روم گسترش يافت . اولين بار گاو توسط كلومبوس وارد دنياي غرب گرديده . گاو ها بوسيله ي پيش قراولان به طرف دنياي غرب و تمام قسمت هاي ايالات متحده برده شد .

هدف از پرورش گاو ها در گذشته و امروزه

در گذشته از گاوها براي شخم زدن ، بار بردن و تهيه ي گوشت و محصولات لبني استفاده مي شد .

امروزه گاوها را به دو منظور پرورش مي دهند .

1 – توليد شير و محصولات لبني

2 – توليد گوشت و پوست

سه نكته ي مهم در پرورش دام (گاو)

هر گاو روزانه به مواد پروتئيني ، چربي ، ويتامين ، املاح و … نياز دارد .

تغذيه ي گاو به عوامل مختلفي بستگي دارد  :

1 – وزن دام

2 – توليد (گوشت ، شير و …)

3 – ميزان توليد روزانه

4 – وضعيت آبستني

مواد غذايي :

مراحل چرخه ي توليد مثل :

1 – فحلي : زماني كه دام آماده ي جفت گيري مي باشد .

2 – جفت گيري : الف ) لقاح مصنوعي ب ) لقاح طبيعي

3 – آبستني

4 – خشك كردن دام (ندوشيدن گاو)

5 – زايش

6 – شير دهي

فضا و جايگاه :

انواع گاوداري از لحاظ فضا و اصطبل :

1 – بسته : كاملا“ سرپوشيده ، همانند سالن

2 – نيمه باز : از دو قسمت سرپوشيده و بهاربند تشكيل شده

3 – باز : فضاي بهار بند

بهداشت :

گوساله را از عادت مك زدن منع كنيد . شاخ هاي آنها را كه هنوز محكم نشده در سن 1 تا 12 هفتگي ببريم .

سر پستانك هاي اضافه را از بين ببريم و جاي آنرا بتازون بزنيم .

بيماريها : ذات الريه ، شكم درد كه ناشي از گاز در معده ، كچلي قارچي كه در زمستان شايع است ، جنون گاوي ، بيماريهاي عفوني ناف گوساله بعد از تولد

ارزش شير در تغذيه :

براي نوزاد انسان تنها منبع غذايي براي چندين ماه اول زندگي و يك منبع ارزشمند غذايي حتي براي افراد بالغ بويژه مسن مي باشد و بخاطر دو جزء كلي خود يعني پروتئين و كلسيم ، در تغذيه ي انسان بسيار اهميت دارد . يك ليتر شير ميتواند تمام نيازهاي پروتئيني افراد 1 تا 6 سال را در يك روز تمام برآورده كند .

شير همچنين شامل ويتامين D ، A و ريبو فلايوين مي باشد .

 

نژاد گاوهاي شيري :

1 – هلشتاين : بزرگترين نژاد گاو كه تاسقف 75

2 – جرسي : كوچكترين نژاد گاو

3 – گرنزي

4 – براون سوئيسي

5 – ايرشاير

6 – شورت هورن شيري

شير دوشي ماشيني :

در گاو داري ها بطور متوسط وقت بيشتر ي صرف دوشش گاو تا هر كار ديگري ميشود . تمام ماشين هاي امروزي بوسيله ي خلا كار مي كنند و با كلاهك ها پستانها را مي دوشند . مقداري ازشير اوليه كه دوخته مي شود به يك ظرف سياه برده مي شود تا در صورت غير نرمال بودن شير آنرا بررسي كنند و شير دوشيده شده كه داراي دماي 38 درجه است در مخزن هاي مخصوصي تا دماي 4 درجه سرد مي شود و سپس با استفاده از ماشين هاي مخصوص كه داراي تانك هاي دو جداره هستند به نقاط مختلف حمل مي شوند .

پرورش گاوهاي هدف از گوشتي :

امروزه گوشت گاو بيش از گذشته اهميت دارد و همه وقت مورد نياز خواهد بود . دليل ديگر اينكه گوشت گاو خوش طعم است و از نظر مواد غذايي (پروتئين و آهن ، ويتامين هاي گروه  ب ) بسيار غني است و به اين طريق مي توان  محصولات نباتي را به گوشت تبديل كرد . معمولا“ پرورش دهندگان گاو هاي گوشتي گوساله هاي نر را مي خرند و پس از اخته كردن آنها را پروار بندي مي كنند . مشتريان گوشت گاوهاي نر اخته شده را ترجيح ميدهند زيرا معتقدند كه اخته كردن باعث بهبود رنگ ، بافت ، لطافت ، تردي و عصاره ي گوشت مي شود .

تعیین جنسیت گوساله پیش از تولد

تعیین جنسیت گوساله پیش از تولد
بهاره طاهری. كارشناس ارشد دامپروری
در سالهای اخیر، بیوتكنولوژی به پیشرفتهای قابل توجهی در تولید محصولات كشاورزی و دامی دست یافته است كه شامل انتقال یك ژن ویژه از یك گونه به گونه دیگر برای تولید ارگانیسم ترانسژن، تولید دامها و گیاهان مشابه از نظر ژنتیكی و آمیخته كردن انواع مختلف سلولها برای تولید محصولات مفید دارویی می باشد. پیشرفتهای حاصله كاربردهای زیادی در تولیدات دامی از طریق افزایش رشد دام، ظرفیت تولیدمثلی، سلامتی دام و توسعه محصولات جدید دامی، داشته اند. اما مبحثی كه طی سالها،توجه مطالعات و آزمایشات تحقیقاتی زیادی را بخود معطوف ساخته است، امكان ایجاد و توسعه تكنیكی است كه بتواند، به منظور پیش بینی جنس گوساله، اسپرم را در ابتدای كار، تعیین جنس كند. توانایی و امكان تعیین جنسیت گوساله، یك هدف قدیمی صنعت گاو شیری و گوشتی در دنیا بوده است و در حال حاضر به عنوان یكی از تكنیكهای تولیدمثلی مطلوب شناخته شده است. این روش، سیستمی است دقیق به منظور جداسازی كروموزومهای جنسی X و Y در اسپرم كه با امر تلقیح مصنوعی همراه است و اثرات بسیاری بر بازده تولید شیر و گوشت خواهد داشت.

ادامه نوشته

هیپو ترمی در گوساله ها

هیپوترمی در گوساله ها معمولا در فصول سرد سال اتفاق می افتد.زمانی هیپو ترمی مسئله ساز است که دمای محیطی نزدیک یا کمتر از حد اقل دمای حیاتی گوساله ها باشد.حد اقل دمای حیاتی گوساله ها 60 درجه فارنهایت یا 15.5 درجه سانتی گراد میباشد و در کمتر از این دما چنانچه شرایطی محیطی بد باشد ( سرمای زیاد- باد- یخ و برف- طوفان) می تواند منجر به هیپو ترمی در گوساله ها گردد...............

ادامه نوشته

مديريت مطلوب براي بهترين عملكرد

در مزارع پرورش گاوهاي شيرده،علاوه بر توليد مطلوب شيركه از گاوهاي پر توليد مورد انتظار است،،مديريت ازمناسب نيز بايد اعمال شود.
اين مقاله شماري از جنبه هاي مديريتي را كه مي تواند در افزايش توليد شير نقش عمده داشته باشد را شرح مي دهد:

ادامه نوشته

تشخيص به موقع فحلي و آبستني

مقدمه
توليد مثل عاملي كليدي در تعيين بازده پرورش گاوهاي شيرده مي باشد. در بهترين شرايط هر ماده گاو، سالانه يك گوساله توليد خواهد كرد. از نظر اقتصادي، باروري معمولا با توجه به فاصله زايش پي در پي دو گوساله ارزيابي مي شود. معيارهاي اندازه گيري بازده توليد مثل، شامل تعداد تلقيحات به ازاي آبستني، ميزان آبستني در ازاي اولين تلقيح، تعداد روزهاي باز و فاصله زايش مي باشد. فاصله زايش مطلوب در بيشتر گاوداريها 12-13 ماه است. در بيشتر گاوداريها درصد آبستني با اولين تلقيح بين 50-60 است و براي 55 آبستني ها به حدود 8/1 تلقيح براي هر آبستني نياز است. يكي از دلايل مهم اقتصادي نبودن پرورش گاو شيري در استان، پايين بودن راندمان توليد مثلي در گله هاست. ضعف در تشخيص بموقع فحلي و آبستني موجب مي شود تا فحليهاي زيادي در زمان طول عمر اقتصادي گاو از دست برود كه اين امر به خودي خود سبب طولاني شدن فاصله دو زايمان و به تبع آن ضررهاي مالي فراوان به دامداران مي گردد. اين مقاله ترويجي، كه با همكاري كارشناسان مركز تحقيقات و معاونت امور دام و بخش ترويج استان تهيه شده است، سعي دارد كه دامداران استان را با روشهاي سنتي و علمي تشخيص به موقع قحلي و آبستني متعاقب تلقيح آشنا كند.

ادامه نوشته

کاربرد نمره وضعیت بدن در مدیریت گله های گاو شیری

کاربرد نمره وضعیت بدن در مدیریت گله های گاو شیری

                                                                     

ترجمه: مهندس روزبه اردبیلی

 

 

مقدمه:

در سال شش زمان کلیدی وجود دارد که وضعیت بدن دام باید مورد ارزیابی قرار گیرد.این زمان ها عبارتند از:اواسط دوره خشکی،زایمان، و تقریبا 270،180،90،45 روز بعد از شروع شیرواری.آنچه در زیر می آید به شرح اهداف معین در خصوص وضعیت بدن در هرکدام از این مراحل می پردازد.

دوره خشکی:

نمره ایده آل وضعیت بدن برای یک گاو خشک 3.5 می باشد.برای حصول عملکرد و سلامتی مطلوب در مراحل اولیه شیرواری که در پی دوره خشکی می آید،وضعیت بدن باید حداقل 3 و حداکثر 4 باشد.

اثبات شده است که یک گاو در طی شیرواری چربی بدن را با بازده بیشتری نسبت به دوره خشکی ذخیره می کند.گاها یک گاو قبل از اینکه به نمره وضعیت قابل قبولی برسد،باید خشک گردد.از اینرو یک مدیر باید گاوهای خشک را به منظور اضافه وزن و حصول نمره وضعیت مطلوب تغذیه کند.بدیهی است که یک برنامه تغذیه ای حساب شده همراه با بازدیدهای مکرر برای بالا رفتن وضعیت بدن گاوهای خشک(البته بدون چاق شدن گاو)ضروری است.

علوفه خشک ساقه بلند و دارای کیفیت متوسط،بهترین خوراک علوفه ای برای گاوهای خشک به شمار می رود.علوفه با کیفیت بالاتر(از نظر انرژی و پروتئین)از قبیل سیلوی ذرت و هیلاژ یونجه باید با احتیاط و محدودیت بیشتری مصرف شوند تا از افزایش بیش از حد نمره وضعیت جلوگیری به عمل آید.

استفاده از علوفه با کمیت و کیفیت مناسب،مکمل های با انرژی پایین و فیبر بالا که حاوی مقدار کافی پروتئین،مواد معدنی و ویتامین ها باشد می تواند در مقادیر کنترل شده بمنظور دسترسی به افزایش نمره وضعیت بکار رود.

حذف چربی اضافه در گاوهای خشک هم با استفاده از محدود کردن انرژی دریافتی طی دوره خشکی،عملکرد بعد از آن را با مشکل مواجه نخواهد کرد.

اوایل شیرواری:

گاو باید طی اوایل دوره شیرواری مکررا مورد ارزیابی قرار بگیرد.وضعیت بدن گاو -از آنجا که منعکس کننده ی ذخایر انرژی بدن است-اثر عمده خود را روی سلامتی،تولید و باروری گاو شیری خواهد گذاشت.

اضافه وزن بیش از حد گاو یعنی نمره وضعیت بالاتر از 4 خطر بزرگی محسوب می شود و ممکن است سبب ایجاد سندرم گاو چاق و مشکلاتی از قبیل سخت زایی،جفت ماندگی،عفونت های رحمی،تورم پستان،جابجایی شیردان،کتوز و تب شیر گردد.معمولا مقاومت گاو به استرس های زایمانی کافی نیست و اشتهای آن کمتر از آن است که پاسخگوی نیازهای اوایل شیرواری باشد.

از طرف دیگر،چنانچه نمره وضعیت کمتر از 3 باشد،گاو بدون داشتن ذخایر کافی انرژی،استارت تولید را می زند.این گاو ممکن است با مشکلات کمتری در زمان زایمان مواجه باشد اما عملکرد تولید مثلی و تولید شیر آن پائین تر از حد انتظار ما خواهد بود.

همانطور که در شکل نشان داده شده،یک گاو متوسط معمولا در 4 تا 6 هفتگی بعد از شروع شیرواری،به پیک تولید می رسد.اگر دریافتی خوراک(ماده خشک)توسط گاو کندتر از نیازهایش پیش برود،در 9 تا 11 هفتگی به پیک خواهد رسید.این وضعیت،گاو را برای چندین ماه پس از شروع شیرواری در بالانس منفی انرژی قرار خواهد داد؛به این معنی که دریافتی انرژی خوراک کمتر از بازده انرژی شیر تولیدی است.این گاو از چربی بافتی خود برای جبران این نقیصه استفاده خواهد کرد.

گاوی که شیرواری را در وضعیت لاغر شروع کند،ذخایر انرژی کمی دارد و پیک تولید پائین تری خواهد داشت.پیک تولید مستقیما با کل تولید شیر در گاوهای بالغ مرتبط است.برای هر یک کیلوگرم اضافی در تولید شیر(در حالت پیک) تقریبا 200 کیلوگرم شیر بیشتری در کل دوره شیرواری حاصل می شود.

پائین بودن وضعیت بدن در زمان زایمان همچنین می تواند سبب پائین آمدن چربی شیر شود؛زیرا که در اوایل شیرواری نسبت بالایی از پیش سازهای چربی شیر،از ذخایر چربی بدن گاو منشا می گیرند.

گاو بالغ متوسطی که با وضعیت بدن مطلوب(3.5 و حداکثر 4) زایمان می کند،طی 80-60 روز اول با فرض سلامتی کامل،روزانه 1-0.5 کیلوگرم از بافت بدن خود را از دست می دهد.

یک کیلوگرم از بافت بدن(بیشتر به حالت چربی) می تواند 4.92 مگاکالری(NEL)را تامین نماید.شیر با چربی 3.5% نیز شامل حدود 0.69 مگاکالری انرژی(NEL)در کیلوگرم است.بنابراین یک کیلوگرم از بافت بدن می تواند انرژی لازم برای تولید 7.1 کیلوگرم شیر راتامین کند.از دست دادن 70 کیلوگرم چربی در گاو بالغ متوسط،معادل تولید 500 کیلوگرم شیر بیشتر از دریافتی انرژی جیره خواهد بود.

طی دو ماه اول شیرواری،گاو بالغ متوسط بین 1.2-1 از نمره وضعیتش را از دست می دهد،و تا هفته دهم نزدیک به وضعیت 3 ثابت می ماند و تا روز نودم وضعیت از دست داده را بازیابی می کند.در این زمان،بالا بردن دریافتی انرژی جیره می تواند احتیاجات در حال کاهش انرژی شیر را پاسخ بگوید.این امر با دوره بازدید از فعالیت های فحلی،جفت گیری و تلقیح،مقارن است.

تجربه و تحقیق نشان داده است که گاوهای در حال اضافه وزن(در بالانس مثبت انرژی)در زمان سرویس،نرخ آبستنی بالاتری نسبت به گاوهای در حال کاهش وزن دارند.نمره وضعیت بین 2.5 و 3.5 برای بازده تولید مثلی مطلوب،کافی است.

مصرف پائین انرژی در اوایل شیرواری می تواند روزانه منجر به 2-1.5 کیلوگرم سوزش چربی گردد.این امر خطر تجمع چربی در کبد گاو را بالا می برد و می تواند سبب کتوز شود.همچنین حساسیت گاو به بیماری زیاد شده و بازگشت به استروس به تاخیر افتاده و باروری پائین می آید.

گاوهای اوایل شیرواری حدود 10% کمتر از گاوهای سطح مشابه تولید در اواسط شیرواری ماده خشک مصرف می کنند.بنابراین تامین پروتئین کافی برای پاسخگویی به احتیاجات پیک تولید به این معنی است که محتوای پروتئینی جیره در محدوده 20-18 درصد ماده خشک آن باشد.در حالت ایده آل 40% پروتئین باید عبوری باشد تا از تجزیه شکمبه ای گذر کرده و آمینواسیدهای دخیل در تولید شیر را فراهم آورد.

درهر صورت باید بین مقادیر زیاد مواد دانه ای(نشاسته)با قابلیت هضم بالا و قابلیت تخمیر سریع برای تامین انرژی با علوفه فیبری به منظور نگهداری عملکرد شکمبه و سنتز چربی شیر تعادل برقرار باشد.

جیره باید به گونه ای باشد که 75-72 درصد کل مواد مغذی قابل هضم(TDN) و 1.67-1.61 مگاکالری در کیلوگرم انرژی خالص شیرواری(NEL)تامین نماید.کل سطح فیبر جیره باید بین 19 و 21 درصد فیبر شوینده اسیدی(ADF) و بین 25 و 28 درصد فیبر شوینده خنثی(NDF)باشد.حداقل 21% کل ماده خشک جیره باید از NDF علوفه تامین شود.برخی از علوفه ها باید بصورت خشک باشند تا بالاترین عملکرد شکمبه را داشته باشیم.

اواسط شیرواری:

وقتی 180 روز از شیرواری گذشت،ارزیابی وضعیت بدن باید مؤید این نکته باشد که گاوها در حال بازسازی آن دسته از ذخایر چربی بدنشان هستند که در اوایل شیرواری از دست رفته بود.در این مرحله از شیرواری،نمره های وضعیت باید برای پرتولید ترین گاوهای گله 3 و برای گاوهای متوسط شیر بین 3.5-3 باشد.ممکن است نمره وضعیت گاوهای کم تولید از 3.5 بالاتر رفته باشد که در این حالت باید تغذیه آنها با مدیریت دقیقتری انجام شود تا از چاقی جلوگیری به عمل آید.

اواخر شیرواری:

نمره وضعیت بدن در 270 روزگی بعد از شروع شیرواری بایستی 3.5 باشد.در طی این مدت،گاوهای کم تولید تمایل به افزایش بیش از حد نمره وضعیت دارند و ممکن است نمره 4 یا بیشتر را نشان بدهند.این امر بخصوص زمانی رخ خواهد داد که مقادیر زیادی سیلوی ذرت در جیره استفاده شود؛و همچنین زمانی که در خصوص مصرف کنسانتره محدودیتی به عمل نیامده باشد.

بیش از حد بودن وضعیت بدن در گله های دارای سیستم فری استال که با جیره کاملا مخلوط شده(TMR) تغذیه می کنند و گاوها با توجه به میزان تولیدشان گروه بندی نشده اند نیز دیده می شود.

در گله هایی که فاصله گوساله زایی بیش از حد معمول،دوره تولید کم و/یا دوره خشکی را طولانی می کنند،بسیاری از گاوها بیش از حد چاق می شوند.در این وضعیت،مدیریت پرورشی نیازمند بهبود است.

تلیسه های شکم اول:

وضعیت بدن مطلوب برای تلیسه های شکم اول نزدیک به 3 است.تلیسه های با نمره بیشتر از 3 احتمالا سختزایی داشته اند. مدیریت تلیسه های شکم اول متفاوت از دیگر هم گله ای های مسن ترشان انجام می گیرد.باید توجه داشت که آنها در زمان زایمان 150-100 کیلوگرم کمتر از گاوهای مسن تر گله وزن دارند.مقدار کنسانتره ی روزانه آنها باید طوری تنظیم شود که نسبت علوفه به کنسانتره بدرستی رعایت شود تا از مشکلات ناشی از سوء عملکرد سیستم گوارشی جلوگیری به عمل آید.

تلیسه های شکم اول پایداری بیشتری از هم گله ای های مسن تر خود نشان می دهند.تلیسه های شکم اول در اواسط شیرواری به طور متوسط ماهانه افتی معادل 4 درصد نشان می دهند که این در گاوهای مسن تر،8 درصد می باشد.در اواخر شیرواری،تلیسه های شکم اول ماهانه 8-6 درصد افت نشان می دهند که این رقم برای گاوهای دیگر 14-10 درصد می باشد.این پایداری بالا حاکی از آنست که دریافتی انرژی در تلیسه ها در جهت ایجاد ذخایر چربی بدنی،هیچگاه مانند گاوهای مسن تر نیست.

گاوهای شکم اول و دوم در طی اواسط و اواخر شیرواری و دوره خشکی احتیاج زیادی به انرژی برای رشدشان دارند.این گاوها باید طی دو دوره شیرواری اول خود،75-50 کیلوگرم افزایش وزن پیدا کنند تا به وزن بالغ برسند.

تكنيك انتقال جنين در گاو

 عمل انتقال جنين 1 (ET) براي اولين بار حدود 55 سال پيش با موفقيت بر روي گاو ها انجام گرفت . عمل انتقال جنين صرفاً بر روي گاوهاي ماده صورت مي گيرد. گاو ماده اي كه از او جنين جمع آوري مي شود به عنوان دهنده ي جنين و در اصطلاح donor مي گويند . گروهي از گاوهاي ماده كه جنين ها را مي گيرند به عنوان ماده گاو گيرنده و در اصطلاح reciptent  مي گويند .

ادامه نوشته

فصل سیلو کردن ذرت

تغذيه ذرت در گاوهاي شيري

كيفيت ذرت در تغذيه گاوهاي شيري منحصر به فرد است . اين گياه داراي ارزش غذايي بالايي است و حاوي مقادير زيادي انرژي و نشاسته مي باشد . اين گياه قادر است در هر هكتار 40 تن علوفه تازه و در برخي شرايط حتي بيشتر از اين مقدار توليد كند به عبارت ديگر توليد آن در هر هكتار 10 تا 15 تن ماده خشك است . بر اساس هدف مصرف گياه ذرت نحوه برداشت آن متفاوت است : ذرت تازه : ذرت تازه را مي توان در هر مرحله اي از رشد گياه حتي در مرحله اوليه رشد نيز برداشت كرد . در مراحل اوليه رشد علوفه ذرت ارزش غذايي مناسبي دارد ولي بايد مواظب بود كه ميزان زيادي از علوفه تازه به صورت يك جا به مصرف دام نرسد زيرا داراي تركيباتي است كه به سرعت هضم شده لذا توصيه مي شود كه در هر وعده غذايي بيش از 10 كيلو گرم علوفه تازه در اختيار دام ها قرار نگيرد . ذرت دانه اي ( كنسانتره ) : برداشت ذرت دانه اي بايد در زماني صورت گيرد كه بلال آن كاملاً رسيده باشد . سه روش براي ذرت دانه اي وجود دارد : الف ) برداشت بلال كامل و خرد كردن و قرار دادن آن سيلو ب ) برداشت بلال كامل به روش خرمن كوبي كه محصول حاصل از اين روش شامل دانه هاي بلال و قسمتي از چوي بلال است كه فرايند شده و سيلو مي شوند . ج ) استفاده از كمباين كه در اين روش چوب بلال خرد شده و دانه هاي آن جدا مي شود محصول اين روش تنها شامل دانه ذرت است . سيلوي ذرت : برداشت دانه هاي ذرت براي سيلو كردن بايد در زماني صورت گيرد كه به اندازه كافي رسيده باشند ( مرحله خميري سفت ) . همچنين طول مطلوب قطعات ذرت خرد شده بايد 8/0 سانتي متر باشد . اين اندازه براي تهيه سيلو مناسب است و امكان فشردگي كافي علوفه را در ساختمان سيلوي زميني فراهم مي كند . اين مساله بسيار حياتي است كه تمام دانه هاي ذرت در طي مرحله چاپر كردن به خوبي عمل آوري شوند . اين عمل باعث شده كه در هنگام هضم به ميزان بيشتري در دسترس دام قرار گيرند زيرا دانه هاي سالم و فرايند نشده هضم نمي شوند و در نهايت از طريق مدفوع دفع مي شوند . در تهيه سيلو مهمترين مساله مديريت صحيح آن است كه شامل : برداشت علوفه ذرت در مرحله مناسب رشد ، پر كردن و متراكم كردن سريع سيلو ، پوشاندن سريع و مناسب سيلو . برداشت علوفه ذرت بايد در مرحله اي از رشد گياه ضورت گيرد كه داراي 35 – 30 % ماده خشك باشد .اين مرحله زماني است كه برگ هاي علوفه ذرت از پايين بوته شروع به زرد شدن كرده و دانه هاي ذرت به صورت خميري و در حال سفت شدن باشند در غير اين صورت اگر علوفه ذرت در مرحله اي برداشت شود كه ماده خشك آن كمتر از 30 % باشد ضايعات سيلو به صورت از دست رفتن مواد مغذي از طريق پساب زياد مي شود . از آنجايي كه غالباً ميزان ماده خشك علوفه ذرت در مرحله برداشت مناسب نيست بهتر است براي كنترل آب مازاد اقداماتي انجام داد . در اين راستا مي توان در هر تن علوفه بر اساس رطوبت آن 40 تا 70 كيلوگرم تفاله خشك چغندر قند اضافه نمود . اين تفاله بايد به صورت پرك و يا كل علوفه مخلوط شود نه اين كه به صورت يك لايه ريخته شود . تفاله خشك چغندر قند علاوه بر جذب مقدار زيادي آب مازاد مي تواند شرايط تخمير علوفه را نيز بهبود بخشد هرچند اضافه كردن دانه جو آسيياب شده مي تواند مفيد باشد ولي به لحاظ تلفات حاصل از تخمير اقتصادي نمي باشد . در صورتي كه احتمال كنترل و مديريت رطوبت علوفه امكان پذير نباشد و دامدار آن را از بازار تهيه كرده باشد ، توصيه مي شود براي حفظ و كنترل آب مازاد سيلو اقداماتي از قبيل در نظر گرفتن يك لايه ضخيم از كاه غلات در كف سيلو براي جذب آب مازاد و نيز عمل آوري كاه انجام شود . افزودن اوره به علوفه سيلو شده ( 1 تا 2 كيلو گرم در هر تن ) در زمان پر شدن سيلو مي تواند مفيد باشد زيرا باعث: افزايش سطح پروتئين علوفه سيلو شده تهيه ازت سهل الهضم براي رشد باكتريايي سيلو شده و در نتيجه از كاهش كيفيت پروتئين علوفه جلوگيري مي كند افزايش سهم توليد اسيد استيك در توده سيلو شده و طول عمر سيلوي ذرت در آخورها افزايش مي يابد . توصيه مي شود 1 تا 5/1 كيلوگرم كربنات كلسيم به هر تن علوفه در حال سيلو شده اضافه گردد

تشخیص آبستنی

 [pdf] تشخیص آبستنی در گاواینجا کلیک کنید. 

تشخیص آبستنی در گاو با لمس از طریق رکتوم

 

با توجه به اینکه سود و ضرر یک دامداری به آبستنی دامهای آن دامداری مربوط می شود ، ما را بر آن داشت تا راههای تشخیص آبستنی را از طریق رکتوم که متداولترین راه تشخیص در جهان است را به طور مختصر اما مفید طی یک جدول توضیح دهیم .

معاینه از این راه نیاز به تخصص و تجربه دارد و با کار زیاد می توان در این کار مهارت کافی را کسب نمود . امید است که کمکی نموده باشیم .

مهمترین خصوصیات	حالت آبستنی
دستگاه تولید مثل بین رکتوم و لگن قرار دارد . دو شاخه رحم اندازه مساوی داشته و رشد قابل تشخیص بین شاخهای رحم وجود ندارد . موکوس مهبل رقیق و در طول فحلی آبکی است .	غیر آبستن (Open  )
یک شاخ رحم بزرگتر از شاخ دیگر است . غشاهای جنینی مثل پیراهن زیر آستین کت حس می شود . مهبل خشک و چسبناک است . موکوس غلیظ و اطراف عنق رحم وجود دارد . جسم زرد روی همان تخمدانی که 21 روز قبل اوولاسیون نموده ظاهر می شود . ( اشتباهاتی ممکن است اتفاق افتد البته اگر فحلی مشاهده نشود دومین اوولاسیون در همان طرف به وقوع می پیوندد . )	آبستنی یک ماه ( البته پیشنهاد می شود که در این دوره جنین لمس نشود ، چون باعث له شده قلب جنین و تلف شدن آن می شود )
شاخ آبستن بزرگ شده و بر آمده می گردد و در این حالت سفت شده و احساس ارتجاعی دارد . تشخیص دیواره دو جداره رحم و جفت slip membrane با چسبندگی ژلاتینی است  و ترشحات سفت و محکم از عنق رحم خارج می شود . حالت و شکل قلوه ای آمنیون که در نزدیکی قسمت دو شاخه شدن خارجی شاخ رحم است به طور یک طرفی تا جسم زرد مشخص می شود و از مشخصات این سن آبستنی محسوب می شود .	آبستنی دو ماهه
رحم انبساط یافته و بزرگ شده و به سمت شکم متمایل میگردد ، جنین روی کف دست یا انگشتان خمیده می جهد . شریان رحمی میانی روی شاخ آبستن بزرگتر از طرف دیگر ( غیر آبستن ) است . فریمیتوس در شریان رحمی میانی شاخ آبستن مشخص می گردد . slip membrane و بلاستوم های خیلی کوچک قابل لمس در دیواره رحم وجود دارند .	آبستنی 3 ماهه
فریمیتوس در شریان رحمی حس می شود . جنین و کارانکول قابل لمس هستند .	آبستنی 4 ماهه
عنق رحم که در روی لگن جای گرفته  حدود نهایی آن در قسمت قدامی و زیر حاشیه لگن می رسد ، جنین را ممکن است حس کرد و پس از احساس و لمس ، جنین به داخل رحم می گریزد و دور از دسترس قرار می گیرد .	آبستنی 5 ماهه
جنین ممکن است به پایین کشیده شده و دور از دسترس قرار گیرد . جنین در تهیگاه راست خوابیده ، بلاستوم ها مثل دکمه سر دست زیر آستین پیراهن فرو می روند و پاهای جنین را ممکن است حس کرد . غدد پستانی در تلیسه ها بزرگ می شوند .	آبستنی 6 ماهه
غدد پستانی بزرگ می شوند .	آبستنی 7 ماهه
جنین قابل لمس است .	آبستنی 8 ماهه
لبهای فرج متورم می شوند و برجستگی پیدا کرده و خاصیت ارتجاعی نشان می دهند .غدد پستانی خوش نما و براق و بزرگ و متورم می گردند و به نظر مومی و آماس دار می شوند . ترشحات فرجی موکوئید مشاهده می شود	آبستنی 9 ماهه
لیگامانهای خارجی ورکی sacrosciatic نرم می شوند . نوک خاصره به سمت جلو جا به جا می شود و این به علت انبساط لیگامانهای خاجی خاصره ای sacroiliac است . دستها و پاها فرو رفته به نظر می رند ، قاعده دم بالا می آید ، توپی عنق رحم آب می شود . عنق رحم انبساط پیدا می کند .	بعد از 9 ماه و قبل از زایمان

 

 تشخیص آبستنی بوسیله توش رکتال 

کودک ايراني از پستان گاو، شير مي خورد

 کودک ايراني از پستان گاو، شير مي خورد 

کودکي در يکي از روستاهاي کهگيلويه و بويراحمد براي رفع گرسنگي از پستان گاو شير مي خورد .

مهرداد که کمتر از دو سال دارد , هنگام گرسنگي به جاي تغذيه از شير مادر ترجيح مي دهد , مخفيانه و در غياب پدر و مادر به طويله رفته و از پستان گاو شير بخورد .

برنامه "برق گاوی" فضولات حیوانی را به برق تبدیل می کند

خدمات برق در ورمونت از مواد آلاینده کاسته و عایدات مزارع را افزایش می دهد

آغاز متن

واشنگتن- یک مثل قدیمی می گوید: "از گوش خوک نمی توان کیف ابریشمی درست کرد ". اما خدمات برق ورمونت، با تبدیل کود گاوی به برق، عملا ً در صدد ایجاد چنین تحولی است. این اقدام در عین حال که مواد آلاینده را کاهش می دهد، وضع اقتصادی دامدارانی که در مضیقه هستند را نیز بهبود می بخشد.
برنامۀ "برق گاوی"(1) که در سال 2005 از طریق خدمات عمومی ورمونت مرکزی (CVPS)(2) اعلام شد، مبتنی بر تمایل هزاران مشتری - افراد و صاحبان مشاغل- در پرداخت مبلغی اضافه برای برق است، که در عوض، به تولید نیروی برق تجدید پذیر و همسایگان دامدار خود نیز کمک کرده اند.
دولت فدرال و دولت ایالتی هم وارد کار شده اند. آن ها با در اختیار قرار دادن کمک هزینه و وام، دامداران را در رویارویی با هزینه های سنگین نصب تجهیزات مورد نیاز برای تبدیل متان موجود در کود گاوی به برق، یاری می کنند.
فرایند این کار به نسبت آسان است: کود و دیگر ضایعات کشاورزی در مخازن سیمانی زیرزمینی و در دمای 101 درجۀ فارنهایت (حدود 38 درجۀ سانتیگراد) – دمای معدۀ گاو – نگهداری می شود.
باکتری ها این مواد انبار شده را هضم می کنند و با این که پاتوژن ها و تخم علف های هرز را از بین می برند، متان تولید می کنند. متان، که 20 برابر بیشتر از دیوکسید کربن برای نگهداشتن حرارت در اتمسفر ضرر دارد، سوخت یک موتور ژنراتور را تأمین می کند.
مشتریان CVPS می توانند انتخاب کنند که کل برق خود، نیمی از آن و یا یک چهارم آن را از طریق برق گاوی تأمین کنند و در ازای هر کیلووات ساعت آن 4 سنت اضافه بپردازند. مقامات شرکت می گویند این مبلغ برای مشتریان عادی معادل 20 دلار در ماه است. این 4 سنت اضافه پرداخت به دامداران تولید کننده تعلق می گیرد، که علاوه بر این، 95 درصد از قیمت بازار انرژی تولیدی خود را نیز دریافت می کنند.
در دسامبر 2007، هنگامی که نشریۀ پاور ، برنامه برق گاوی را در زمرۀ پنج اقدام بزرگ در جهان برای تولید انرژی تجدید پذیر شمارد، برای CVPS موفقیت بزرگی محسوب شد.
این نشریه به تفصیل دربارۀ منافع زیست محیطی این برنامه، شامل کیفیت بهتر هوا و آب، و بوی کمتر کود و کاهش انتشار گاز های گلخانه ای، توضیح داد. و به منافع آن جهت دامداران شرکت کننده در این برنامه اشاره کرد، که مهمترین آن درآمدی ثابت بود که می توانست بالا و پایین رفتن قیمت شیر را جبران کند.
به گفتۀ پاور ، دامداران در خرید سوخت نیز می توانند صرفه جویی کرده و از انرژی مازاد ژنراتور برای گرم کردن آب، و گرمایش محیط استفاده نمایند. و چون فرایند هضم موجب از بین رفتن پاتوژن ها می شود، مواد پس مانده را می توان جایگزین خاک اره ای کرد که در جای خواب چهارپایان استفاده می شود.
استیو کوستلو، سخنگوی CVPS می گوید بیش از 4,600 نفر برای بهره گیری از این برنامه ثبت نام کرده اند، و این به دامداران اطمینان می دهد که مزارع خود را با برق گاوی اداره خواهند کرد.

تا امروز فقط پنج مزرعه به این برنامه پیوسته اند – که چهار تا از آن ها در خط تولید هستند و دیگری، روند برنامه ریزی را طی می کند – که احتمالا ً حاکی از احتیاط آن ها در برابرهزینۀ سنگین نصب تجهیزات مورد نیاز است.
مارک سینکلر، معاون مدیر اتحاد ایالات انرژی پاک (CESA)(3)، یک سازمان ملی غیر انتفاعی برای انرژی تجدید پذیر در ورمونت گفت: "این فناوری هنوز نسبتا ً جدید است، و همین طور پرهزینه، و بازدهی آن به هشت تا ده سال زمان نیاز دارد."
CVPS می گوید، با وجود 5,200 رأس گاو شیر ده، مزارع شرکت کننده در این برنامه، سالیانه حدود 9,4 میلیون کیلووات - ساعت برق تولید می کنند.
فعلا ً شرکت محدود مزارع در این برنامه، موجب بیشتر بودن تقاضا نسبت به عرضه است که دیو دان، هماهنگ کنندۀ برنامۀ "برق گاوی" آن را خبر خوبی تلقی می کند. او می گوید، مردم به سرعت مشغول بستن قرارداد هستند، ما پیشاهنگ این امر هستیم و جا های دیگر تازه متوجه می شوند.
دان می گوید، هرچند تبدیل کود به انرژی طرح جدیدی نیست، رویکرد خدمات برق ورمونت از این نظر که الگوی تجاری تازه ای را عرضه کرده است، منحصر به فرد می باشد. ما راهی یافته ایم ... که بخش عرضه را، که دامداران هستند، با بخش تقاضا در ارتباط قرار می دهد. کسی باور نمی کرد که مشتریان به خاطر انتخاب انرژی تجدید پذیر راضی به پرداخت 4 سنت اضافه در ازای هر کیلووات ساعت برق باشند.
او می گوید: "اما آن ها این کار را می کنند چون می خواهند از انرژی تجدید پذیری استفاده کنند که همسایگانشان تولید کرده اند."
برای کاستن از هزینه های سنگین راه اندازی، وزارت کشاورزی آمریکا طبق یکی از بند های قانون مزارع مصوبۀ سال 2002 برای حمایت از سیستم های تولید انرژی تجدید پذیر، کمک هزینه و وام هایی در اختیار تولید کنندگان قرار می دهد. ادارۀ کشاورزی ایالت و دایرۀ انرژی نیز سوبسید های مختصر و وام هایی با بهرۀ کم برای آن ها تأمین می کند.
سینکلر می گوید، ایالت برای تصویب این پروژه ها تشریفات های ساده ای در نظر گرفته تا این دامداران مجبور به پرداخت هزاران دلار هزینۀ گرفتن وکیل برای کسب مجوز راه اندازی این پروژه ها نباشند.
سینکلر، برق گاوی را "برنامه ای سبز که در کشور منحصر به فرد است" خواند. اما او معتقد است هزینۀ اضافی که مصرف کنندگان درحال حاضر به طور داوطلبانه می پردازند، نهایتا ً بهتر است اجباری گردد تا این برنامه از حداکثر حمایت اقتصادی برخوردار شود. این رویکردی است که در آلمان به این برنامه دارند، و چند ایالت از هم اکنون به ساختاری مشابه می اندیشند.
جیسون برگمن، برنامه ریز محیط زیست که در ورمونت کار می کند، برق گاوی را منادی برنامه های آینده می داند.
برگمن نویسندۀ مشترک مقاله ای علمی در مورد "جامعه و زیرساخت" است که کار دفاع زیست محیطی، یک گروه مدافع محیط زیست می باشد؛ او این برنامه را سرآغاز استخراج زباله های ارگانیک برای تهیۀ منابع سوخت محلی می داند.
او می گوید: "نسل آیندۀ سیستم های تولید انرژی تجدید پذیر در پی ضایعات شهری، تجاری و کشاورزی خواهد بود و آن ها را به عنوان منابع نسبتا ً ارزان برای تولید انرژی به مصرف خواهد رساند."
آماندا سن پیر، مالک مشترک مزرعۀ پلیزنت ولی، برق گاوی را به منزلۀ ابزاری برای درآمدی متفاوت، می ستاید. او هنگام صحبت در برنامۀ تبلیغاتی این طرح که تهیه کنندۀ آن CVPS بود، معادل مثل از گوش خوک نمی توان کیف ابریشمی درست کرد را از نقطه نظر دامداران این گونه بیان کرد: "با بی ثباتی قیمت شیر، اگر از فروش شیر هم نتوانیم عایدی داشته باشیم، از کود گاو ها پول درمی آوریم."

1. Cow Power
2. Central Vermont Public Service (CVPS)
3. Clean Energy States Alliance (CESA)

چگونه می توان شیر با کیفیت خوب تولید کرد!!!!!!!!!!

چنانچه بخواهيم باين سؤال پاسخ دهيم بايستي مشخص كنيم چه هدفي را دنبال ميكنيم بايد بگوئيم هدف رساندن كيفيت شير خام دريافتي كارخانجات فرآوري در حد استاندار ملي است .
مشخصات كيفي شيرخام استاندارد براي تحويل به كارخانه بشرح زير است :
1- در داخل دامداري شرايطي فراهم گردد كه شير توليدي داراي رنگ ،‌بو،‌وطعم طبيعي باشد .
2- شير توليدي كاملا‌تميز بوده وعاري از مواد خارجي باشد.
3- شير توليدي يخ نزده باشد ولي دماي آن حداكثر 5 ساعت پس از دوشش به 4 درجه رسيده باشد.
4- عاري از مواد خنثي كننده و ضد عفوني وآنتي بيوتيك ومواد بازدارنده رشد ميكروبي وآغوز باشد.
5- وزن مخصوص يا دانسيته شير درماي 15 درجه معادل 290/1 تا320/1 باشد .
6- نقطه انجماد شير در شرايطي طبيعي 540/ - 530/. درجه سانتيگراد باشد.
7- اسيدیته شير خام حداكثر 16 درجه دور نيك باشد.
8- چربي شير حداقل 2/3 درصد باشد.
9- ماده خشك بدون چربي حداقل 5/8 درصد نسبت وزني باشد.
10- پروتئين شيرخام حداقل 3 درصد باشد.
11- توتال كانت شيرخام يك ميليون باكتري باشد و سوماتيك سل كانت بيش از 400 هزار نباشد.
12- زمان تست ردوكتاز حداقل 2 ساعت باشد.
13- در مقابل الكل 68 درجه پايدار باشد.
براي رسيدن به مشخصات بالاراه طولاني را بايستي طي كرد . خوشبختانه قسمتي از اين راه در ايران بخصوص در استان فارس طي شده كه نمودارها وگزارش هاي شركت سهامي صنايع شيرايران مويد اين امر است . اما متاسفانه در ساير كارخانجات بعضا‌هنوز قدمهاي اوليه را برنداشته اند و نياز به اعمال ضوابط قانوني بر حسب آئين نامه هاي اجرائي دامپزشكي است.
راههاي دستيابي به شيرخام استاندارد.
راههاي دستيابي به اين هدف دو دسته هستند . يكي از كارههاي اصلي و اصولي است كه پايه هاي اساسي وكليدي را تشكيل ميدهند . ديگري اقدامات اجرائي براي رسيدن به كارهاي اصولي وپايه ایست .راه كارهاي اصلي عبارتند از :
1-آموزش
2- رعايت بهداشت در كليه مراحل توليد و جمع آوري .
3- خنك كردن شير بلافاصله پس از دوشش.
4- كم كردن فاصله زماني دوشش تا تحويل شير.
1- بازنگري و تغيير سيستم مديريت مراكز جمع آوري شير.
2- برقراري جوائز بهداشتي وجرائم تقلب.
3- تداوم در اجراي برنامه ها وثبات در دستورالعمل ها.
براي رسيدن به اهداف بالا بايستي اقدامات اجرائي زير انجام پذيرد.
آموزش
مهمترين اصل دستيابي به هدف استاندارد كردن شير تحويلي به كارخانجات آموزش مسئولين فني دامداريها ‌شير جمع كن ها ، مسئولين فني ومديران و خدمه هاي مراكزجمع آوري شير ومديران و اعضاء ‌تعاونيهاي دامداران ، آموزش راننده ها در مقاطع مختلف جمع آوري حمل به مراكز جمع آوري رانندگان حمل شير به كارخانجات و آموزش پرسنل بهبود شير و آزمايشگاه كارخانجات است .
آموزشها ميتواند از طريق مختلف تشكيل كلاس هاي حضوري ، انتشار بولتن، ‌پوستر نشريه، ‌فيلم و اسلايد ،
برنامه هاي راديوئي ،‌تلويزيوني ، مجلات .مقالات وغيره باشد.مطالب آموزشي شامل : ‌مشخصات استاندارد شيرخام ‌شناسا ندن عوامل آلوده كننده شير درجايگاه دام و در شيردوشي رعايت بهداشت در مراكز جمع آوري شير،‌ نحوه حمل ونقل شير ، آموزش شستشو ظروف و وسائل در شيردوشي CIP شيرسرد كن وتانكر حمل شير ،‌نحوه سردكردن شير و نحوه كار با دستگاههاي برودتي وشيردوشي تاثير بيماريها ،‌تغيير كيفيت و كميت شير بخصوص ورم پستان ،‌ تاثيرتغذيه در كيفيت شير و نحوه انبار كردن علوفه ،‌تاثير آغوز وداروها ومواد شيميائي در كيفيت شيرو اثرات نامطلوب آنها بر بهداشت عمومي ،‌تقلب هاي شير و……..
افزايش اقتصادي كسب جوائز درآمد حاصل از آن بطور سالانه و افزايش شير با كيفيت مناسب و غيره……….
رعايت بهداشت دركليه مراحل توليد وجمع آوري.
مهمترين وعمده ترين اصلي كه بايستي در كليه مراحل توليد تا جمع آوري و حمل ونقل تا تحويل شير به كارخانه رعايت شود مسئله بهداشتي شير است . براي دستيابي به اين هدف بايستي اقدامات زير انجام داد.
1- جلوگيري از كپك زدگي علوفه در دامداري كه ميتواند باراحتي به انبار كردن صحيح علوفه ميسر گردد . ازدو جهت مفيد است . اول آنكه ارزش غذائي علوفه كاهش نيافته درنتيجه هزينه توليد شير افزايش نخواهد يافت .دوم آنكه سموم حاصل از فعاليت كپك ها و قارچ ها كه مهمترين آنها آفلاتوكسين است وارد شير نميشود وخطرات بهداشتي براي مصرف كننده ندارد .
2- رعايت موازين بهداشتي در اصطبل است كه شامل نظافت كف اصطبل ها بخصوص خشك بودن دام.
3- رعايت موازين بهداشتي هنگام شيردوشي است از جمله شستشوي پستان با آب ولرم و خشك كردن آن قبل از شيردوشي . تخليه قطرات اوليه شير پستان در ظرف ديگري كه بعدا‌دور ريخته ميشود زيرا قطرات اوليه شير حاوي تعداد زيادي باكتري مي باشد و با استفاده از استريپ كاپ ميتوان بيماري ورم پستان را تشخيص داد . استفاده صحيح از شيردوشي و جلوگيري از دوشش پستان خالي از شير ، ضد عفوني كردن خرچنگي پس ازدوشيدن هر راس گاو ، ‌استفاده از محافظ سرپستانك (teatgard ) يا ضد عفوني سر پستانك ها پس از خاتمه شيردوشی.
4- تغذيه دام خارج از شيردوشي : پس از شيردوشي سر پستانكها و اسفنكتر و ماهيچه هاي پستان در اثر ترشح هورمون اكسي توسين (oxitocin ) و كشش آنها در اثر دوشش شل است و مجراي پستان باز بنابراين نبايستي اجازه داده شود كه گاو بخوابد زيرادر اثر تماس با كف اصطبل و كود و موادو فضولات سبب نفوذ عوامل عفوني بداخل مجرا و آلوده شدن مجرا ميشود و سبب نفوذ عوامل عفوني بداخل مجرا وآلوده شدن شير وموجب ورم پستان ميشود براي جلوگيري از خوابيدن گاو را با موادغذائي مورد علاقه اش كه معمولا‌مواد سيلو شده .كنستانتره يا يونجه است تغذيه ميكنند وتا مدت يكساعت گاو سرپا نگه ميدارند.
5- شستشوي CIP كامل دستگاه شيردوشي ، شيرسرد كن ، ظروف و تانكر حمل شير پس از هر بار استفاده بسيار مهم است مواد مورد استفاده در شستشو از اهميت زيادي برخوردار است.
روش CIP به اين شرح است :
- آبكشي با آب سرد در ابتدا ( آب گرم موجب انعقاد شير و ايجاد لخته شير در مسير ميشود).
- شستشو با مواد پاك كننده وبرطرف كننده چربي.
- آب كشي.
- شستشو با محلول سود سوز آور با درجه حرارت 70درجه سانتيگراد.
- آب كشي با آب داغ.
- آب كشي با آب ولرم.
- درهر هفته يك بار با اسيد نيتريك بمنظور برطرف كردن اجرام معدني شستشو ميدهند.
- هريك از مراحل بالا زمان خاصي بايد بطول بيانجامد.
- مواد شوينده بايستي طبق دستورالعمل شركت سازنده و از مواد مجاز باشد.
6- استفاده از لوله اتصالات و پمپ هاي استيل در مراكز جمع آوري شير و در اتاق شيردوشي دامداريهاي صنعتي.
7- تحويل شير دردونوبت مانع از باقيماندن شير دردامداري وترشيدگي آن ميشود بخصوص در دامدرايهاي سنتي كه فاقد امكانات براي سردكردن شير هستند. اغلب مشاهده شد بيش از 12 ساعت شيردر محيط آزاد در ظروف
( مناسب يا نامناسب)‌رها شده است كه باكتريهاي شير و باكتريهاي محيط تكثير مي يابند وموجب فساد شير ميشوند بايستي زمينه هائي فراهم گردد تا دامداران بتوانند بلافاصله پس ازدوشش شير توليدي را به مراكز جمع آوري شير تحويل دهند.
پيشنهاد
طي جلساتي كه نگارنده با كميته بهبود كيفيت شيراستان فارس داشته باين نتيجه رسيدند كه بمنظور جمع آوري شير از روستاها وايجاد اشتغالزائي براي جوانان ديپلمه روستائي تانكرهاي500 ليتري تا 1000ليتري مجهز در محيط مناسب در يكي دو روستا نزديك هم تعبيه شودودامداران روزانه خود شيرراتحويل دهند وشير جمع كن ها يا همين افراد ديپلمه شير را با تانكر به نزديكترين مركز جمع آوري شير حمل نمايند.
8- وجود يك چك ليست بهداشتي در محل شيردوشي دردامداري ومركز جمع آوري شير براي كارگران شيردوش وشير جمع كن باعث جلوگيري اشتباهات و يا فراموشي كاري آنها ميشود اين چك ليست شامل اقداماتي باشد كه كارگر از ابتدا تا انتهاي ساعت كاري خود بايستي انجام دهد ضمنا‌با خودكار هر كدام از موارد را تيك يا علامت بزند.
9- متاسفانه در برخي مراكز جمع آوري شير مشاهده ميشود شير جمع كن ها يا دامدران شير تحويلي را با ظروف پلاستيكي وغير بهداشتي حمل وتحويل مينمايد . لازم است از ابتداي شيردوشي شير در بيدونهاي آلومينيومي در اندازه هاي مختلف دوشيده ونگهداري و حمل شود .حمل شير از مراكز به كارخانه حتما بايستي با تانكرهاي استيل دوجداره باشد.
10- از تحويل گرفتن شيردامهاي بيمارو تحت درمان با آنتي بيوتيك يا شير ‌آغوزي خودداري شود وافراد خاطي را آموزش داده و درصورات تكرار جريمه كرد بموجب آئين نامه اجرائي دامپزشكي مسئولين فني بهداشتي ونمايندگان دامپزشكي در محل بايستي اينگونه شيرها را معدوم كنند.
11- در مراكز جمع آوري شير طوري عمل شود كه پس از تخليه شير تانكر یا بيدون ها در همانجا شستشو سپس تحويل دامدار شود
12- يكي از مهمترين عوامل ايجاد كننده آلودگي در شيرخام كه معمولا‌به چشم نمي آيد و حتي برعكس عامل نظافت تصور ميشود استفاده از آب آلوده است دراكثر روستاها آب لوله كشي وجود دارد ولي آلودگي آب تحت كنترل بايستي با شد و در دامدرايها و مراكزي كه مستقيما‌ از آب چاه براي شستشو استفاده ميكنند نيز بايستي پس از آزمايش آب در صورت قابل شرب بودن تصفيه يا كلرزني شود .لازم است اين مورد در آموزش ها گنجانده شود.
13- از ايجاد گرد وغبار وتردد مگس وپرندگان و غيره در اتاق شير دوشي و مركز جمع آوري شير جدا‌جلوگيري شود همراه اين عوامل باكتريها و اسپور يا هاگ باكتريها وارد شير ميشود كه بعدا‌حتي در حرارت شديد استرليزاسيون نيز اين هاگ ممكن ست از بين نرود بلكه فعال شده و بعدا‌ سبب آلودگي و انتقال بيماري مصرف كننده شود.
14- اما گاهي اوقات منشاء ‌قسمتي از آلودگي به كارخانجات شير برميگردد از جمله استفاده از ظروف
نمونه برداري كه در محل دريافت شير مورد استفاده قرار ميگريد گاها‌با زمين و ديوار و خاك تماس دارد يا پس از نمونه برداري از شير يك دامدار شستشو نشده ومجددا‌براي تانكر ديگر استفاده ميشود. بعلاوه تانكرهاي حمل شير بعد از تخليه در كارخانه بايستي در محل كارخانه CIP شوند كه بدلائل مختلف ناقص يا اصلا ‌انجام نميشود.
خنك كردن شير بلافاصله پس از دوشش
شير توليدي درهنگام خروج ازبستادن درجه حراراتي معادل بدن دام 5/38-5/37 درجه سانتيگراد دارد اين درجه حرارت در محيط آزاد شرايط مناسبي براي رشد و تكثير باكتريهاي مزوفيل (‌مياندوست )‌دارد اين باكتريها ميتوانند بيماريزا يا گندرو باشد بنابر اين بايستي بعد از دوشش تا 4 درجه سانتيگراد خنك شود ودرتمام طول مدت از توليد تا حمل به مراكز جمع آوري شير و از آنجا تا كارخانه وتا مصرف در همين درجه نگهدراي شود.
كم كردن فاصله زماني دوشش تا تحويل شير
1- شير دوشيده شده از پستان سالم تقريبا‌عاري از باكتري است تا مدتي پس از دوشش ـ(‌حدودا‌دو ساعت يا بعضا‌گفته شده شش ساعت)‌در اثر وجود آنزيم لاكتورپراكسيداز سبب جلوگيري از تكثير باكتريها ميشود . اگر در همن مدت شير سرد شود وبه درجه حرارات 4 درجه برسد تامدتي كه شير به كارخانه تحويل گردد از تكثير و افزايش اين باكتري جلوگيري شده است .
2- تحويل شير دردونوبت . چنانچه دوشش شب و صبح روز بعد به مركز جمع آوري شير يا كارخانه تحويل شود ( بدون خنك كردن )و دوشش صبح پس از سپري شدن زمان تاثير آنزيم لاكتوپراكسيداز (LP ) در گرماي روز به مركز تحويل شود عامل زمان در اختيار باكتري ها قرار خواهد گرفت تا بسرعت امكان تكثير را بدست آورند .
براي حذف عامل زمان از چرخه تكثير باكتريها لازم است شير بلافاصله پس از دوشش خنك شود و چنانچه دامدار راسا‌وسائل سردكننده در اختيار نداشته باشد بايد فورا‌پس از دوشش شير را به مراكز جمع آوري تحويل دهد بدين ترتيب لازم ميگردد كه مراكز جمع آوري شير روزانه دو نوبت شير توليد دامداران را دريافت نمايند وزمان دريافتي بايستي با هماهنگي دامدار باشد بطوريكه بلافاصله پس از خاتمه از دوشش حمل وتحويل گردد.
بازنگري و تغيير سيستم مديريت مراكز جمع آوري شير
فكر احداث مركز جمع آوري شير زماني آغاز شد كه كارخانجات شير بزرگ در شهرهاي بزرگ احداث گرديد به عبارت ديگر بازار خريد و مصرف شير از دامداران روستائي فاصله گرفتند و حمل مقادير اندك شير از روستاهاي دور يا تقريبا دور به كارخانجات شير مقرون بصرفه نبود از طرف ديگر دامداران صنعتي موجود به آن اندازه شير توليد نمي كردند كه بتوانند تمامي ظرفيت كارخانجات تازه احداث شده را تكميل و توليد را اقتصادي نمايند . لذا بنظر مي رسيد كه حلقه اي در زنجير توليد ، فرآوري و توزيع شير مفقود گرديده وآن حلقه جمع آوري شير است كه زنجيره توليد ،‌جمع آوري ‌فرآوري وتوزيع شير را تكميل مي نمايد .
اين مراكز در روستاها ونزديك به محل دامداريهاي خرده يا احداث مي گردد بدين منظور مكاني بصورت بهداشتي از نظر كاشي كاري ديوارها ، ‌موزائيك سقف نقاشي شده ، سيستم جمع آوري فاضلاب ، لوله كشي آب بهداشتي آب گرم كن وغيره بازسازي ميشد سپس انشغاب برق سه فاز خريداري و خط دريافت شده در آن نصب ميگردد اين خط شامل طشتك دريافت جهت تخليه شير دامدار قپان توزين شير پمپ جهت انتقال شير و بالاخره شير سردكن با مخازن 5/2 تن كه داراي دستگاه اپراتور متصل به كمپرسور و تبادل دما در ديواره مخازن وتجهيزات برودتي است . براي تغيير در سيستم مديريت مراكز جمع آوري شير بايستي اقدامات زير انجام شود:
1- شوراي صدور پروانه استانها واقع در سازمان جهاد كشاورزي استان متشكل از نمايندگان اداره كل دامپزشكي و معاونت امور دام و رياست سازمان وافرادي از ادارت تابعه برحسب ضرورت ودبير شورا از دفتر صدور پروانه وجود دارد اين شورا برحسب نياز مناطق بخشها وروستاها نياز سنجي مراكز جمع آوري شير را انجام ميدهد و براي متقاضيان پروانه و مجوز احداث مركز جمع آوري شير صادر مي نمايد برحسب نقشه و مشخصات و اقداماتيكه سازمان دامپزشكي كشور پيش بيني كرده مي بايستي متقاضيان مركز را احداث نمايند. حسن اين كار آن است كه مراكز جمع آوري شيريكه از قبل احداث شده وفاقد شرايط بهداشتي است كه ميبايستي بتدريج تحت نظارت بهداشتي دامپزشكي قرار گيرند و با اخذ پروانه تاسيسات جديد برقرار نموده وبهداشتي شوند.
2- استخدام مسئول فني براي مراكز حسب آئين نامه اجرائي كنترل بهداشني تردد ، نقل وانتقال واردات وصادرات دام زنده وفرآورده هاي خام دامي موضوع بند( د) ماده 3 و بند( ب) ماده 5 قانون سازمان دامپزشكي كشور.كليه مراكز توليد وجمع آوري و فرآوري و توزيع دام وفرآورده هاي خام دامي بايستي تحت نظارت بهداشتي دامپزشكي باشند و حمل ونقل آنها با صدور مجوز بهداشتي صورت پذيرد . بنابراين هم در احداث و هم نظارت بهداشتي اين مراكز تحت نظر دامپزشكي قرار ميگرد حسن اجراي اين كار آن است كه شيرهاي غير قابل مصرف و غير بهداشتي را از شيرهاي قابل مصرف و بهداشت تفكيك ميشوند و با مجوز بهداشتي وسلامت به كارخانجات تحويل ميگردد.
3- حذف واسطه ها : يكي از عوامل مهم كاهش كيفيت شير خريداران دوره گرد هستند كه به قيمت كم از دامداران روستائي شيررا خريداري وتا تحويل شير مدتي در روستاها گشت زني وفاصله زماني دوشش وتحويل را افزايش ميدهند ودراثر عدم رعايت شرايط حمل شير سبب كاهش كيفيت شير وآلودگي شير ميشوند براي توجيه اشتباهات خود شير را دستكاري واقدام به تقلبات مي كنند وبه قيمت دولتي به مراكز بفروش مي رسانند.
امروز خوشبختانه با هوشياري دامداران سبب تشكيل تعاونيهاي دامداري و تعاونيهاي حمل شير كرده اند كه اين موضوع باعث شده دست واسطه ها وافراد سود جو و مخرب از اين سيستم كوتاه شود دراين راستا بايستي دست اندركاران صنعت شير ومسئولين حمايت هاي بيشتري داشته باشند تا نسبت به هدايت دامداران وتشكيل تعاونيها سرعت بيشتري داشته باشد.
4- پرداخت جوائز بهداشتي توسط مراكز جمع آوري شير : اصولا‌هدف از تدوين طرحهاي جائزه بهداشتي ارسال پيام وعلامت به توليد كننده است وهرچه اين تشويق وجائزه بيشتر وبالاتر باشد پيام داده ميشود كه توليد مطلوب تر است وچنانچه دامدار در اين راستا سرمايه گذاري نمايد از طريق دريافت جائزه جبران خواهد شد. متاسفانه اين علامات وپيام ها در اكثر موارد به مراكز جمع آوري شير ختم ميشود و به دامدار توليد كننده شير نميرسد چنين مراكزي هميشه دچار مشكل هستند واغلب داراي شير با كيفيت نامناسب و شمارش ميكروبي بالا مي باشند زيرا اداره كننده مركز صد در صد توان كنترل كيفي شير را نداردو 50 درصد كنترل كيفي شير در دست توليد كننده يا دامدار است مسئولين فني مراكز بايستي افرادي باشند كه بتوانند بهر طريق به دامداريها سركشي نمايند يا با مسئولين فني دامداريها ارتباط برقرار كنند و مشكل را به دامدار برسانند وبا خود هدايت گر بهداشتي خوبي براي دامداران باشند.
5- دسته بندي شير از نظر كيفيت :‌يكي از اشكالات مراكز جمع آوري شير مخلوط شدن شيرمرغوب باشير نا مرغوب است .چنانچه دامداراني با رعايت موازين فني و بهداشتي شير با توتال كانت زير 500 هزار توليدکنند اين شير نبايستي با شيرهاي با شمارش ميكربي بالاتر یا نامرغوب مخلوط شود وافراديكه رعايت بهداشت ميكنند بايستي جوائز بهداشت مناسب دريافت كنند زمانيكه اين شير با شيرهاي نامرغوب مخلوط ميشود دو مشكل بودجود ميآيد اول آنكه شيرهاي سالم وبهداشتی با شيرهاي نامرغوب مخلوط شده دوم آنكه جوائزي كه به مراكز تعلق ميگيرد بر روي كليه دامداران آن مركز تقسيم ميشود و حق افراد داراي شير مرغوب ضايع ميگردد.
6- ضرورت داشتن مراكز جمع آوري شير به يك آزمايشگاه كوچك ومجهز: با عنايت به مطالب بالا اصلح است مراكز جمع آوري شير با انجام آزمايش ساده اي مانند تست الكل (‌مخلو ط كردن يا سانتيمتر مكعب الكل اتيليك با يك سانتي متر مكعب شير چنانچه باعث انعقاد شير نشود سالم است ودر غير اينصورت شير ناسالم يا كهنه است ). يا تست ردكتاز و با تست اكوميلك ويا ساير آزمايشات كه امكان آزمايش در مراكز جمع آوري شير وجود دارد انجام شود تا شير مرغوب وشير نامرغوب (‌ولي قابل دريافت در دو مخزن جداگانه نگهداري گردند.

برقراري جوائز بهداشتي وجرائم تقلب
در اكثر كشورهاي توليد كننده پرداخت جائزه ويا كسر جريمه رواج دارد دليل اصلي اين موضوع آنست كه اگر چه شير توليدي همه گاوها رنگي مشابه دارد لكن تركيبات و كيفيت آن مي تواند با يكديگر تفاوت فاحش داشته باشد واين تفاوت ها در آزمايشگاه بخوبي مشخص شده وتاثير مطلوب ويا نامطلوب خود را بر روي كيفيت محصولات فرآوري شده (‌پنير ،خامه ،‌كره و….)‌وراندمان توليد محصول برجاي ميگذارد . لذا نميتوان براي كليه محموله هاي شير تحويلي قيمت يكسان قائل شد ولازم است تفاوت هائي داشته باشند . اين تفاوت قيمت را ميتوان بدو عامل تقسيم كرد.
الف- كيفيت شيميائي
ب - كيفيت بهداشتي
1- كيفيت شيميائي : عبارتست از اجزاء‌تشكيل دهنده شير است كه در توليد محصولات لبني نقش مهمي ايفا مي نمايند.همانند چربي ،پروتئين ،‌قند (‌لاكتوز)‌مواد معدني كه اگر مجموع اين مواد نسبتا‌زياد باشد ومقدار آب شير كم باشد ارزش غذائي آن براي مصرف كننده بيشتر است .دراكثر كشورها پرداخت بهاي شير ارتباط تام با اجزاء‌آن دارد ممكن است فقط چربي و ماده خشك شير تعيين كننده قيمت باشد ويا پروتئين و چربي ويا هر سه ماده خشك پروتئين و چربي ملاك تعيين قيمت و پرداخت باشد .
2- كيفيت بهداشتي : منظور از كيفيت بهداشتي كليه عواملي است كه در فساد شير و سلامت مصرف كننده آن دخالت دارندو اين عوامل عبارتند از باكتريهاي بيماريزا براي انسان و دام و باكتريهاي ساپروفيت يا غير بيماريزا كه سبب تجزيه وتخريب پروتئين و مواد شير ميشوند كه با آزمايش PLATECOUNT مشخص ميشود عامل ديگر وجود مواد خارجي موجود در شير است كه بايستي دامدار شير را صاف كرده باشد كه ميتوان با آزمايش رسوب (SEDIMANT) آنرا مشخص كرد.
فعاليت باكتريهاسبب از بين رفتن تركيبات شير وتخريب آنزيمها از جمله لاكتو پراكسيداز شير كه يك ماده نگهدارنده شير درمقابل باكتريهاست ميشود. با آزمايش ردوكتاز نيز مشخص ميشود . امروزه با آزمايش تست پليت كانت ويا تعيين توتال كانت از تست ردكتاز استفاده نميشود.
عامل غير بهداشتي ديگر وجود گلبولهاي سفيد و سلولهاي ديواره مجاري پستان به تعداد بيش از 400 هزار در شير است كه اغلب در اثر بيماري ورم پستان بوجود ميآيد و با آزمايش شمارش گلبولهاي سفيد وسلولهاي شير (Somaticcellcount)‌يا SCC مشخص ميشود.
موارد ديگري نيز كه دراثر تقلب سبب تغييراتي در شير ميشوند وسبب تغيير رنگ و بو طبيعي . دانتسه يا وزن مخصوصي ونقطه انجماد و PH يا اسيد یته شير ميشوند نیز وجود دارد ويا وجود مواد آنتي بيوتيك در اثر بيماري دام وتجويز آن يا اضافه كردن مواد عمدي براي كاهش آلودگي شير ميشوندبایستی نيز در نظر گرفت اين مواد در تعيين قيمت شير وخريد يا عدم خريد شير تاثیردارد .
بدين ترتيب هنگام تعيين قيمت شير بايد چربي وپروتئين وتناژ و هزينه حمل مد نظر قرار گيرد وبرای ترغيب دامدار به توليد شير بهداشتي لازم است حداقل عوامل زيردر نظر گرفته شود.
- شمارش ميكروبي 15درصد
- رسوب مواد خارجي(Sedimant) 1درصد
- شمارش گلبولهاي سفيد وسلولهاي پستاني (Somaticcellcont) 2درصد
- درجه حرارت شير
- بهداشتي بودن وداشتن پروانه تاسيسات مناسب مركز جمع آوري شير 1درصد
چنانچه اين موارد درنظر گرفته شود وبراي آنها جائزه اي پرداخت گردد در كيفيت شير تاثیر خواهد داشت.

منبع: http://www.sbvet.ir

سزارین

این هم یسری عکس واسه کسانی که به کارهای مامایی در گاو علاقمند هستند

 تصاویری از یک عمل سزارين گاو

تزریق ماده بی حسی

 

برش ناحیه شکمی

خارج کردن یکی از پاهای گوساله

 و ادامه این عمل جراحی دشوار

 

دامپزشک در هنگام بخیه زدن رحم گاو

پایان این عمل جراحی

نقش پروفيل اسيدهاي چرب

نقش پروفيل اسيدهاي چرب جيره غذايي بر عملكرد باروري گاوهاي شيري

 

اين مطالب را بخاطر بسپاريم :
اسيدهاي چرب غير اشباع ( با جند باند دوگانه ) از جمله اسيد لينولئيك ( 6 – n 2 : 18 C ) , لينولنيك ( 3 – n 3 : 18 C ) , ايكوزانوئيدها ( 3 – n 5 : 20 C ) و دكوهگزانوئيدها ( 3 – n 6 : 22 C ) بر باروري و عملكرد توليد مثلي گاوها تاثير بسزايي دارند .
اسيد هاي چرب لينولئيك , لينولنيك و دكو هگزانوئيدها به ترتيب در دانه هاي روغني , علوفه ها و اغلب در دانه كتان , روغن ماهي يافت مي شوند .
تغذيه جيره هاي حاوي اسيد لينولئيك بالا طي دوره خشكي ( ِDry period ) موجب افزايش وقوع جفت ماندگي مي شود .
مكمل سازي جيره غذايي با اسيد هاي چرب داراي چند باند دوگانه( Poly unsaturated fatty acids ) طي دوره بعد از زايش موجب بهبود باروري گاوهاي شيري مي شود اما در اين زمينه تحقيقات زيادي لازم است .
مقدمه
امروزه اصلاح ‍ژنتيكي گاوهاي شيري از نظر صفت توليد شير , بدون توجه به اهميت صفات ديگر از جمله صفات باروري , مقاومت ورم پستاني و غيره موجب كاهش عملكرد بقيه صفات از جمله صفات توليد مثلي شده است . اما خوشبختانه مي توان به كمك علم تغذيه دام تاحدودي اين نقص را جبران نمود. استاپلس و همكاران ( 1998 ) گزارش كردند كه از مجموع 20 مقاله در مورد موضوع بهبود عملكرد باروري گاوهاي شيري با افزودن چربي به جيره غذايي , حدود 11 مقاله بر مثبت بودن نتايج متفق الراي بودند .مكانيزم عمل بهبود عملكرد توليد مثل گاوهاي شيري توسط افزودن چربي به جيره هاي غذايي بطور صريح مشخص نشده است .اما فرضيه هاي مختلفي وجود دارد . چهار مورد از آنها كه توسط استاپلس و همكاران ( 1998 ) پيشنهاد شده است در ذيل بيان مي گردد :
1 ) بهبود بالانس منفي انرژي بدن طي اوايل شيردهي
2 ) افزايش سنتز تركيبات استروئيدي مانند هورمونهاي استروئيدي از جمله پروژسترون
3 ) تغيير غلظت انسولين خون بدنبال آن تحريك رشد فوليكولهاي تخمداني
4 ) تغيير ميزان سنتز PGF2α كه اين تركيب داراي اثر منفي بر فعاليت جسم زرد مي باشد .
سركوب PGF2α در اوايل آبستني احتمال زنده ماني جنين را افزايش مي دهد
طي يك دوره فحلي چنانچه تلقيحي صورت نگرفته باشد معمولا" فعاليت جسم زرد تا 16 روز ادامه مي يابد.از طرف ديگر 12 روز بعد از فحلي , نوسانات ضعيف ترشح PGF2α از رحم در هر دو گاو ـآبستن و يا غير آبستن آغاز مي شود.افزايش سنتز PGF2α موجب كاهش فعاليت جسم زرد مي شود . ولي جنين در حال رشد با ارسال سيگنالهايي با عنوان انترفرون تاو ( Interferon – tau ) سنتز PGF2α را كاهش مي دهد . انترفرون تااو اخيرا" بعنوان سيگنالهاي اوليه جنين جهت تشخيص آبستني بشمار مي رود. جنين بعد از 10 روزگي شروع به ترشح اين ماده نموده و با افزايش رشد ميزان توليد آن نيز افزايش مي يابد. بدليل اينكه همه جنينها داراي سرعت رشد يكساني نيستند بخاطر همين موضوع جنينهايي كه داراي رشد ضعيفي هستند ممكن است قبل از ترشح انترفرون تااو , توسط افزايش غلظت PGF2α آزاد شده از رحم سقط شوند .بنابراين ممكن است ترشح انترفرون تااو در مقادير مورد نياز جهت جلو گيري از ترشح PGF2α تا روز 13 صورت نگيرد. لذادر چنين شرايطي نقش اسيد هاي چرب غير اشباع در كاهش سنتز PGF2α طي اوايل آبستنيي اهميت پيدا مي كند. بنابر اين تغذيه جيره هاي غني از اسيد هاي چرب غير اشباع براي بهبود باروري , دستيافت تازه اي در مديريت توليد مثل گاوهاي شيري مي باشد .
اثر مثبت چربي جيره غذاي بر باروري گاوهاي شيري مي تواند بدليل اثرات برخي از اسيدهاي چرب جيره بر هيپوفيز , تخمدانها و رحم از طريق بهبود وضعيت انرژي بدن باشد . دانشمندان معتقدند كه برخي از مكملهاي چربي موجب تغيير توليد PGF2α در بدن مي شوند زيرا برخي از اسيدهاي چرب ويژه بخصوص اسيدهاي چرب غير اشباع با چند باند دوگانه ( PUFA ) در سنتز آن نقش دارند . بنابراين مي توان با تغيير پروفيل اسيدهاي چرب جيره غذايي سنتز PGF2α توسط بافت رحم را در اوايل آبستني كاهش داده و موجب كاهش ميزان مرگ و مير جنين شد .
اسيدهاي چرب ضروري و عملكرد توليدمثلي
كمبود اسيدهاي چرب ضروري در حيوانات آزمايشي موجب بروز علايمي همچون تشكيل ناقص غشاهاي سلولي, عدم رشد كافي بدن , پوست , بافتهاي پيوندي و همچنين باروري ضعيف مي شود . Zeron و همكاران گزارش كردند كه كاهش ميزان باروري گاوهاي هولشتاين طي ماههاي تابستان بدليل پائين بودن محتواي اسيد لينولئيك غشاء اووسيتها مي باشد, در حالي كه محتواي اسيد لينولنيك چندان تغيير فصلي ندارد.در مقابل اسيدهاي چرب غير اشباع داراي 5 و 6 باند دوگانه در غشاء اسپرم دامهاي نر بر كيفيت اسپرم در باروري تخمك تاثير مي گذارد .
اسيدهاي چرب ضروري در داخل سلول مي توانند بر رونويسي ژنهاي كد كننده پروتئينهاي ضروري براي آبستني موثر باشند .
در بعضي حيوانات اسيدهاي چرب غير اشباع ( PUFA ) نقش مهمي در بسياري از فرآيندهاي توليد مثلي از جمله تخمك گذاري , لقاح و زايمان دارند . اسيدهاي چرب جيره غذايي مي توانند بر رشد فوليكول تخمداني , فعاليت جسم زرد و توليد پروژسترون نقش داشته باشند . طي تحقيقي گزارش شده است كه در صورت تغذيه جيره هاي غني از PUFA ازخانواده امگا 3 قبل از زايش به ترتيب درگوسفند وگاو , موجب تاخير زمان زايش ( Nibashaka Baguma و همكاران 1999 ) و افزايش وقوع جفت ماندگي شد( Barnouin & chassaqne 1991 ). ولي افزايش اسيدهاي چرب غير اشباع امگا 3 در جيره غذايي بعد از زايش, ميزان آبستني گاوها را بهبود بخشيد ( Armstong و همكاران 1990 ) .
اثر جيره هاي بر پايه پودر ماهي بر باروري :
اسيدهاي چرب غير اشباع توسط باكتريهاي شكمبه تحت فرآيندي بنام بيوهيدروژناسيون متابوليزه مي شوند. طي اين فرآينداسيدهاي چرب غيراشباع به اسيدهاي چرب اشباع تبديل مي شوند . پودر ماهي داراي پتانسيل افزايش باروري مي باشد علت اين مسئله را به بخاطر داشتن اسيدهاي چرب منحصربفردي كه مي توانند بدون بيوهيدروژنه شدن ازشكمبه عبوركنند و موجب كاهش ترشح PGF2α شوند, نسبت داده مي شود. .Armstrong و همكاران گزارش كردند كه گاوهاي فريزين بريتانيائي كه با پودر ماهي بمقدار 8 /0 Kg/day تغذيه شده بودند نرخ آبستني بيشتري (64 % ) در مقايسه با گروه شاهد ( 44 % ) داشتند. همچنين تعداد سرويس براي اين گروه در مقايسه با گروه شاهد به ترتيب 62 / 1 , 31 / 2 بود. مكانيزم كار هنوز بطور واضح مشخص نيست ولي فرضيه هاي چندي در اين مورد وجود دارد كه يكي از آنها وجود دو نوع اسيد چرب ايكوسپنتانوئيكها و دكو هگزانوئيدها در پودر ماهي مي باشد كه باعث كاهش سنتز PGF2α مي شوند.
اثردانه كتان بر باروري گاوهاي شيري :
روغن دانه كتان نيز بدليل داشتن اسيد لينو لنيك بالا موجب سركوب ترشح PGF2α از رحم شده و ميزان باروري را در حيوانات تغذيه شده با دانه كتان افزايش مي دهد . همچنين گزارش كردند كه تغذيه دانه كتان ويا تزريق روغن كتان داخل شكمبه موجب افزايش غلظت اسيدهاي چرب بلند زنجيره مي شود ( Kennely 1995 ).

منبع :سایت www.parsbiology.com

نویسنده : امير بالاخيال دانشجوي كارشناسي ارشد دانشگاه فردوسي مشهد

REFRENCE
Divakar j . Ambrose and john p .kastelic .Dietary Fatty Acids and Dairy Cow Fertility
1 Pork, Poultry and Dairy Branch, Livestock Development Division, Alberta Agriculture, Food and Rural Development, Edmonton, Alberta T6H 4P2 2 Lethbridge Research Centre, Agriculture and Agri-Food Canada, Lethbridge, Alberta T1J 4B1 E-mail: [e-mail]

آنستروس و استروس

آنستروس و استروس در گاوهاي شيري

 

تعيين دقيق ،درست و موثر فحلي در گاو شيري از مهمترين اجزا يك برنامه مديريت توليد مثلي در صنعت گاوشيري است . استروس (estrus=heat) يا فحلي دوره اي است كه حيوان ماده به حیوان نر اجازه جفت گيري مي دهد وآنستروس دوره اي است كه فحلي در دام بروز نمي كند .تشخيص نادرست فحلي گاوداران از عوامل اصلي اختلاف در برنامه هاي توليد مثلي يك گله مي باشد . مشاهده انفرادي گاوها در زمان فحلي به دليل زير مشكل مي باشد :

تخمدان گاو عمل منظمي ندارد ووجود اشكال درچرخه توليد مثلي (فحلي )باعث ايجاد آنستروس گاو مي شود . همچنين مشاهدات كم دقت پرورش دهندگان با عث تشخيص نادرست گاوهاي فحل مي شود كه دليل دوم متداول تر مي باشد . سطح گستردگي اين مشكلات در بين گاوها متفاوت است . درصد گاوهايي كه تا 60 روزگي فاقد چرخه نرمال فحلي مي باشند دامنه اي كمتر از 5 درصد تا بيش از 20 درصد دارند و درصد خطا (شكست ) در دوره فحلي دامنه اي از (15 › )تا (60 › ) درصد دارند .

تشخيص مشكل  (معضل) :

ثبت معاينات دامپزشك در مورد تخمدان هاي گاو در تعيين مشكل بسيار مهم مي باشد .معاينات      حداقل هر ماه يك بار انجام مي شود . به طوري كه براي تعيين آنستروس يا خطاي فحلي ثبت تاريخ  نخستين فحلي و مشاهدات صورت گرفته ضروري مي باشد . اگر در گله اي اين ركورد وجود نداشته باشد يا توليد كننده اقدام به ثبت اطلاعات نكرده باشد جمع آوري و ثبت اطلاعات قدم اول در شناسايي مشكل مي باشد . هر چند كه جمع آوري اين اطلاعات براي انجام مقايسات درست و معني دار 6 تا 9 ماه طول مي كشد . ركوردهاي گرفته شده از دوسوم گله (كل گله )جمع آوري ميشود .

آنستروس (anestrus)  :

تشخيص گاوهايي كه داراي كيست تخمداني مي باشند ، اگر بيش از 15 درصد گله داراي كيست باشد براي رفع مشكل بايد اقدام جدي نمود بر اساس داده ها و اطلاعات ثبتي در مورد  معاينات گاوها ، هر دام را تا 90روز بعد از زايش بايد آزمايش نمود . معاينات هر ماه يك بار انجام مي شود درصد گاوان (قبل تا از 60 روز پس از آبستني ) كه تا 60 روزگي فعاليت تخمداني نشان مي دهند محاسبه و بررسي مي شود . اگر بيش از 10درصد دام هاي گله اي ، فعاليت تخمداني نداشته باشند ( نسا روز 60 پس از زايش ) داراي يك مشكل مي باشند . اگر معاينات 2 بار در ماه انجام شود درصد گاوان مورد معاينه و مورد ارزيابي قرار گرفته به همراه نتايج آن قبل تا 35 روزگي و 45روزگي مشخص مي گردد .به طوري كه در يكي از معاينات عدم فعاليت تخمدان مشخص مي شود . گله اي كه بيش از 35 درصد دام هايش تا روز 35 آبستني  مواجه با عدم فعاليت تخمداني شود و يا وجود بيش از 5 درصد دام هاي غيرفحل تا روز 45 آبستني ،نشان از يك معضل در آنستروس مي باشند .

اگر معاينات بيش از دو بار در ماه صورت بگيرد درصد دام هاي معاينه شده و نتايج  آنها در تاريخ هاي قبل از 24 ،32و40 روز بعد از زايش ذكر ميشود به طوري كه حداقل يك معاينه براي تست فعاليت تخمداني دام انجام مي شود . در گله هاي نرمال ، 50 درصد گاوان تا روز 24 داراي فعاليت تخمداني بوده و براي زمان هاي ديگر بيش از 70 و 95 درصد ذكر شده است .

 

متوسط روزهاي بعد از زايش در گاوهاي نرمال(Britt.j.etal j.Anim.sci.39:915 -919)

متوسط

24

38

روز بعد از زايش (1) در هنگامي كه 95 در صد گاوان فعالند .

40 روز

63 روز

هنگامي كه 70 درصد گاوان داراي فعاليت مي باشند .

32 روز

50 روز

نوع فعاليت

فعاليت تخمداني (2)

فعاليت فحلي (3)

خطاهاي فحلي

كيست تخمداني

محاسبه تعدادروزاز زايش تا مشاهده فحلي نخست در گاو در تشخيص خطا بسيار موثراست .

تعيين متوسط (ميانگين ) روزها تا نخستين فحلي و درصد گاواني كه فحلي آنها قبل از 50 و 63 روزگي (بعد از زايش )مشخص شده است . بيش  از 70 درصد گاوان فحل تا 50 روزگي و بيش از 95 درصد گاوان تا 63 روزگي تعيين وضعيت مي گردند . به طوري كه اگر تعداد روز تا فحل نخست بيش از 50 تا 63 روز باشد وجود يك مشكل در فحلی گله حتمي مي باشد . تغذيه ناكافي و عفونت رحمي 2 دليل عمده در ايجاد آنستروس گله گاوان شيري است و انرژي در اين ميان اهميت ويژه اي دارد . همچنين توجه به جفت ماندگي ، تيپ و مساله زايش ، سخت زايي  Dystocica  در گله ضروري مي باشد .

منبع : دامدار شماره 154

 Anestrus and Detection

ADIS , Varner ,M ,A.

مترجم : مهندس احمد صلاحي همداني

همسانه سازي

 

مروري بر تكنيكهاي همسانه سازي (Cloning) در پستاندارن
تاريخچه، ديدگاهها و كاربردها ي نوين
آرش جوانمرد
پژوهشكده بيوتكنولوژي كشاورزي شمالغرب و غرب كشور(ABRII-T)
E-mail: [e-mail]

مقدمه:
در روند تكامل، توليد مثل جنسي موجودات عالي به عنوان راهي براي حفظ تنوع ژنتيكي جمعيتهاي انتخاب شده است كه بقاي آن موجود در مواجهه با شرايط مختلف را امكانپذير مي سازد. در اين نوع توليد مثل هر يك از اين نطفه ها حامل نيمي از ژنهاي والدين نر و ماده مي باشد كه به فرزندان منتقل مي شود. تا قبل از كشف روش كلونينگ تصور بر اين بود كه سلولهاي سوماتيك پس از تمايز يافتن قادر به برگشت به حالت اوليه ( تمايز نيافته) نمي باشند. به عبارت ديگر تصور قبلي بر اين پايه بود كه سلولهاي سوماتيك با وجودي كه تنمامي ژنها را در هسته همراه دارند، با اين وجود قادر به توليد موجودي كامل نيستند. كلون كردن به معني تكثير غير جنسي است نمونه عملي آن، تكثير گياهان است و يا در حشراتي مانند زنبور عسل و خزندگان و ماهيها و آبزياني همانند آرتميا پديده اي به نام بكرزائي (Pathenogenis) وجود دارد كه مي توان آن را پديده اي مشابه كلونينگ دانست. كشت بافت گياهي فرآيندي است كه در آن قطعات كوچكي از بافت زنده گياهي جدا شده و به مدت نامحدودي در يك محيط مغذي سترون رشد داده مي شود.كلونينگ از طريق مهندسي ژنتيك در گياهان، حيوانات و يا حتي باكتريها، براي توليد انبوه با كيفيت خاص صورت مي گيرد. از طريق اين تكنولوژي مي توان نسلهاي در حال انقراض را نجات داد. از مزاياي شبيه سازي در پرورش دامهاي اهلي مي توان به استفاده از تعداد محدودي از حيوانات پر توليد با هزينه نگهداري كمتر و افزايش سريع پيشرفت ژنتيكي گله اشاره كرد. با توجه به اينكه فنوتيپ افراد عمدتا تحت تاثير مشترك وراثت و محيط مي باشد هيچگاه حتي در دو قلوهاي يكسان، دو فرد كاملا شبيه به هم نخواهد بود. نتيجتا در شبيه سازي ژنوتيپ افراد كاملا مشابه مي باشد اما دو فرد مذكور فنوتيپ يكساني نخواهد داشت.
روشهاي كلونينگ:
شبيه سازي با روشهاي گوناگوني و با اهداف متفاوت انجام مي پذيرد كه بطور كلي سه روش كلي در اين مورد وجود دارد:
الف- كلونينگ روياني(Embryonic Cloning)
اين روش همان روشي است كه در طبيعت در تولد دوقلوها يا چند قلوها رخ مي دهد. در اين روش در شروع مراحل تقسيم جنيني بعد از لقاح، يعني زماني كه هنوز سلولهاي جنيني تمايز نيافته اند يك سلول را جدا و با تحريكات، اين سلول را به ادامه تقسيم تا حد به وجود آمدن يك جنين مستقل وادار مي كنند.
ب- كلونينگ توليد مثلي(Reproduction Cloning)
هدف از اين روش، توليد موجودات زايا با استفاده از سلولهاي سوماتيك مي باشد. در اين روش در مرحله خاصي از تقسيم سلولي، هسته سلولهاي سوماتيك را كه در هسته شان حاوي تمامي ژنهاي موجود مي باشند جدا كرده و پس از تيمار الكتريكي يا شييميايي اين هسته را در داخل يك تخم لقاح نيافته كه هسته آن قبلا خارج شده قرار مي دهند سپس مجموعه حاصل را در رحم مادري كه بطور مصنوعي شرايط آبستني در آن القاء شده لانه گزيني مي نمايند كه در نهايت موجود جديد كاملا شبيه فردي خواهد شد كه سلول سوماتيك از آن اخذ شده است.
ج- كلونينگ درماني(Therapeutic Clonig)
در اين روش ابتدا با استفاده از سلولهاي سوماتيك يك فرد، شبيه سازي انجام مي گردد و در مرحله اوليه جنيني از روياني كه حاوي چند سلول است تعدادي سلول جدا و در محيط كشت اختصاصي، سلول، بافت يا اندام مورد نظر تكثير مي شود. هدف از اين روش توليد بافت يا عضوي است كه فرد از دست داده است مثل پوست تحليل رفته در نتيجه سوختگي، كليه، كبد، مغز استخوان، قلب، سلولهاي عصبي يا عضلاني. واضح است پيوند اعضا توليد شده به خود شخص، به دليل قرابت ژنتيكي به مراتب موفقيت آميزتر است و بعد از پيوند نيازي به مصرف داروهاي مضرر به منظور جلوگيري از دفع پيوند به مدت طولاني وجود ندارد.
تاريخچه كلونينگ:
تكنيك كلونينگ ابتدا در دوزيستاني مثل قورباغه موفقيت آميز بود. در سال 1996 خبر تولد اولين گوسفند همانند سازي شده مدتها تيتر بسياري از نشريات و منابع خبري را به خود اختصاص داد. مبناي علمي اين خبر در سال 1997 در يك مقاله چاپ شده در مجله نيچر تحت عنوان» توليد نتاج زنده حاصل از سلولهاي جنسي و سلولهاي بالغ پستانداران« به اثبات رسيد. اين گوسفند ماه از سلولهاي پستاني منجمد يك گوسفند كه سالها پيش مرده بود، بدست آمد. در بوجود آوردن دالي دانشمندان با جدا سازي 227 سلول از سلولهاي پستان گوسفند بالغ و انتقال آن به 227 تخمك غير بارو كه هسته آنها خارج شده بود توانستند سلولهاي جنيني بوجود آوردند و آنها را به مدت 6 روز در آزمايشگاه كشت دادند. دانشمندان سپس 29 سلول جنيني را كشت داده و به 29 ميش جانشين به عنوان مادر دوم وارد كرده و در رحم لانه گزيني نمودند در نهايت فقط يكي از آنها توليد گوسفند زنده به نام دالي كرد كه بعد از 5 ماه و نيم از دالي متولد شد.
در حقيقت دالي دوقلوي يكسان همان گوسفندي بود كه مدتها پيش مرده بود. نژاد گوسفند دالي از نژاد فين دورست بود و نام آن از خواننده معرف دالي پاترن گرفته شده بود. زمان تولد دالي 5 جولاي 1996 بود كه با وزن تولد 5/6 كيلو در موسسه رازلين اسكاتلند متولد شد. در نتيجه آميزش طبيعي دالي با يك قوچ نژاد ولش مانتيشن كه ديويد نام داشت در آوريل 1998 يك بره به نام Bonnie متولد شد و در طول زندگي دالي توانست شش بره سالم را بدنيا آورد. در همان سن 6 سالگي مشخص شد كه دالي مبتلا به فرسودگي مفاصل و پيري زود رس شده است از آنجاييكه گوسفند معمولا مي تواند 12 تا 13 سال زندگي كند اين سوال مطرح شده كه چرا دالي در حالي كه شش سال داشت به بيماري مختص دوران كهولت گوسفندان مبتلا شده است. در 14 فبريه 2003 به حيات اين گوسفند به علت بيماري عفونت شش و جراحات كشنده ناشي از اين بيماري خاتمه داده شد. ايان ويلموت سرپرست تيم بوجود آورنده دالي، ابراز نمود كه عفونت شش يك عارضه معمولي در گوسفنداني است كه به مدت طولاني در اصطبل نگهداري مي شوند و با احتمال مساوي امكان بروز اين عارضه در گوسفندان غير همانند سازي شده قابل انتظار است. ويلموت در ادامه سخنان خود افزود كه احتمالا دالي اين بيماري را از گوسفندان ديگري كه همراه او در اصطبل نگهداري مي شدند گرفته بود. در هنگام مرگ دالي شش سال داشت پس از مرگ پيكر دالي در موزه بين المللي اسكاتلند نگهداري شد و در معرض ديد عموم در شهر ادينبورگ قرار گرفت.يك سال پس از تولد دالي، در سال 1998 اولين موشهاي همانند سازي شده و طي سالهاي 1999 الي 2000 اولين خوك، بز و گاو همانند سازي شده با موفقيت به دنيا آمدند. اولين قاطر كلون شده در 5 مه 2003 توليد گرديد و با اين تولد اميد به موفقيت در كلون كردن آتي اسبهاي مسابقه افزايش يافت. دانشمندان دانشگاه آيداهو با قرار دادن DNA سلول پوست يك قاطر به درون تخمك تخليه شده، يك اسب به تولد رساند. يانگ يانگ بز همانند سازي از يك سلول سوماتيك مي باشد كه توسط دانشمندان چيني بوجود آمده است. در همانند سازي اين بز از تكنيكي به نام انتقال هسته استفاده شد. در اين تكنيك از سلولهاي گوش يك بز بالغ و از سلولهاي تخمك بزهاي ديگر نمونه گيري و كشت سلولي انجام شد. بز يانگ يانگ از طريق اميزش طبيعي با يك بز نر 6 ساله موفق به توليد دو بزغاله با جنسيت نر و ماده شد كه تا كنون گفته مي شود هر دو بز از لحاظ سلامتي در وضعيت مناسبي به سر مي برند.در 27 دسامبر سال گذشته شركت كلونايد به عنوان نخستين موسسه فعال در زمينه Human Cloning كه در سال 1997 ميلادي توسط فرقه اي بنام رايليان به رهبري فردي بنام Claude Vorihon مشهور به دايل تاسيس گرديد ادعا كرد اولين انسان همانند سازي شده را بوجود آورده است.اين فرقه با افكار عجيب خود معتقدند كه انسان بر روي زمين توسط موجودات ساير كرات از طريق روشهاي مهندسي ژنتيك بوجود آمده است. ا ولين انسان كلون شده كه توسط اين شركت پا به كره خاكي گذاشته، دختري است كه زيركانه به نام حوا(Eve) براي او انتخاب گرديده و از يك زن 31 ساله آمريكايي نشات گرفته است. منشا اين دختر يك سلول از كودك دو ساله اي بود كه در يك سانحه رانندگي جان باخته است. هنوز آزمايش DNA بر روي كودك صحت ادعا را ثابت نكرده است.
مزايا و معايب كلونينگ
حيوانات كلون شده اجازه پيشرفت سريع در درك مكانيزم روشن و خاموش كردن ژنها را مي دهد و بوسيله استفاده از حيوانات همانند سازي شده و يكسان از لحاظ ژنتيكي دانشمندان قادرند نتياج سريع و دقيقي را بدست آوردند چرا كه تفائت ژنتيكي در اين موجودات به حداقل ممكن خود رسيده است. از ديگر مزاياي اين تكنيك، كلونينگ سلولهاي حيواني اينست كه به ما اجازه مي دهد كه گونه هايي از موجودات زنده را كه در خطر انقراض قرار دارند را نجات دهيم.
از اهداف كلونينگ در آزمايشگاههاي كشورهاي مختلف مي توان به امكان بازيابي جواني، كمك به پيشگيري حملات قلبي، استفاده از سلولهاي بنيادي براي ترميم سلولهاي مغز و بافتهاي سوخته ، درمان نازايي، درمان ژنهاي معيوب، درمان سرطان و كاربردهاي محرمانه نظامي اشاره نمود.
از معايب اين روشها اينست كه دانشمندان هنوز به حيات طولاني مدت و سلامت حيوانات كلون شده اطمينان ندارند. اين به دليل آن است كه سلولهايي كه عمر بالايي دارند و در معرض اشعه تميار مي شوند ممكن است حاوي جشهااي مضرر در ژنوم شوند. بعضي متخصصان بر اين باورند كه با وجودي كه گله هاي يكسان حاصل از كلونينگ توليد مناسبي را خواهند داشت اما به علت كاهش شديد تنوع امكان هر نوع نتايج غير قابل پيش بيني وجود خواهد داشت. در نهايت اعداد و ارقام ناشي از همانند سازي نيز همواره نشان مي دهد كه احتمال موفقيت در همانند سازي در بهترين حالت 5 الي 10 درصد مي باشد و در حدود 75 درصد كلونها در دو ماه اول زندگي از بين مي روند. دستيابي به تكنيكهاي اين روش به دست بزهكاران نيز تهديد جدي و نگران كننده عمده اي است كه ممكن است جهان را با نابودي مطلق روبرو كند.
جمع بندي:
كلون كردن به معني تكثير غير جنسي است.كلونينگ از طريق مهندسي ژنتيك در گياهان، حيوانات و يا حتي باكتريها، براي توليد انبوه با كيفيت خاص صورت مي گيرد. از طريق اين تكنولوژي مي توان نسلهاي در حال انقراض را نجات داد. از مزاياي شبيه سازي در پرورش دامهاي اهلي مي توان به استفاده از تعداد محدودي از حيوانات پر توليد با هزينه نگهداري كمتر و افزايش سريع پيشرفت ژنتيكي گله اشاره كرد. از اهداف كلونينگ در آزمايشگاههاي كشورهاي مختلف مي توان به امكان بازيابي جواني، كمك به پيشگيري حملات قلبي، استفاده از سلولهاي بنيادي براي ترميم سلولهاي مغز و بافتهاي سوخته ، درمان نازايي، درمان ژنهاي معيوب، درمان سرطان و كاربردهاي محرمانه نظامي اشاره نمود. در بهمن ماه 1381 انجمن ژنتيك ايران طي بيانه اي ضمن تاكيد بر حقوق اساسي انسانها و احترام به خانواده و حقوق آن به عنوان بنيادترين نهاد مدني، كاربرد صحيح و قانونمند دستاوردهاي علمي چون كلونينگ در راستاي بهبود درماني و سلامت انسان را لازم دانست.

طنز

موضوع انشاء :    فایده گاو بودن را بنویسید.

 

اکنون قلم به دست میگیرم و انشای خود را آغاز میکنم.

 

البته واضح و مبرهن است که اگر به اطراف خود بنگریم در میابیم که گاو بودن فواید زیادی دارد.من مقداری در این مورد فکر کردم و به این نتیجه رسیدم که مهمترین فایده ی گاو بودن این است که گاو است.

هرچند که نتیجه گیری باید در آخر انشاء باشد.

بیایید یک لحظه فکر کنیم که ما گاویم.ببینیم چقدر گاو بودن فایده دارد. مثلا در مورد همین ازدواج که این همه الان دارند راجع به آن برنامه هزار راه رفته و نرفته و برگشته و... درست میکنند.هیچ گاو مادری نگران ترشیده شدن گوساله اش نیست. همچنین ناراحت نیست اگر فردا پسرش زن برد، عروسش پسرش را از چنگش در می آورد

وقتی گاوی که پدر خانواده است میخواهد دخترش را شوهر دهد ،نگران جهیزیه اش نیست .

نگران نیست که بین فامیل و همسایه آبرو دارند.مجبور نیست به خاطر این که پول جهاز دخترش را تهیه نماید، برای صاحبش زمین

 اضافه شخم بزند یا بدتر از آن پاچه خواری کند.گوساله های ماده مجبور نیستند که با هزار دوز و کلک دل گوساله های نر را

به دست بیاورندتا به خواستگاریشان بیایند، چون آنها آنقدر گاو هستند که به خواستگاری انها بروند، از طرفی هیچ گوساله

 ماده ای نمیگوید که فعلا قصد ازدواج نداردو میخواهد ادامه تحصیل دهد.تازه وقتی هم که عروسی میکنند اینهمه بیا برو،

بعله  برون،خواستگاری ، مهریه ، نامزدی، زیر لفظی،حنا بندان، عروسی ،پاتختی، ماه عسل ،ماه..زهر

، طلاق و طلاق کشی و... ندارند. گاوها حیوانات نجیب و سر به زیری هستند.

آنها چشمهای سیاه و درشت و خوشگلی دارند.

 

شاعر در این باره میگوید:

سیه چشمون چرا تو نگات دیگه اون همه صفا نیست

سیه چشمون بگو نکنه دلت دیگه پیش ما نیست

هیچ گاوی نگران کرایه خانه اش نیست.نگران نیست نکند از کار اخراجش کنند.

گاوها بخاطر چشم و همچشمی دماغشان را عمل نمی کنند. شما تا حالا دیده اید گاوی دماغش را چسب بزند؟شما

 تا حالا دیده اید گاوی خط چشم بکشد؟

گاوها حیوانات مفیدی هستندو انگل جامعه نیستند.شما تا کنون یک گاو معتاد دیده اید؟

گاوی دیده اید که سر کوچه بایستد و مزاحم ناموس مردم  شود؟ آخر گاوها خودشان خواهر و مادر دارند.

ما از شیر،گوشت، پوست، حتی روده و معده ی گاو استفاده میکنیم. اقای ... معلم خوب حرفه و فن ما گفته که

ما حتی از دستشویی بزرگ (پشگل) گاو هم استفاده میکنیم.

تا حالا شما گاو بیکار دیده اید؟ آیا دیده اید گاوی زیر آب گاو دیگری را پیش صاحبش بزند؟تا حالا دیده اید گاوی غیبت گاو دیگری

 را بکند؟آیا تا بحال دیده اید گاوی زنش را کتک بزند یا گاو ماده ای شوهر خواهرش را به رخ شوهرش بکشد؟و مثلا بگوید

 از آقای فلانی یاد بگیر.آخر توهم گاوی؟! فلانی گاو است بین گاوها.

هیچ گاوی آنقدر گاو نیست که قلب دیگری را بشکند.البته

 شاعر باز هم در این مورد شعری فرموده است:

 گمون کردی تو دستات یه اسیرم

دیگه قلبم رواز تو پس میگیرم

  

 دیده اید گاو نری به خاطربه دست آوردن ثروت پدر گاو ماده به او بگوید:عاشقت هستم"!!سرت سر شیر است و دمت دم پلنگ !!

 دیده اید گاو پدری دخترش را کتک بزند!؟

 

هیچ گاوی غمباد نمیگیرد.هیچ گاوی آبروی دیگری را نمیریزد.

هیچ گاوی خیانت نمیکند. هیچ گاوی دل گاودیگر را نمیشکند.هیچ گاوی دروغ نمیگوید .

هیچ گاوی گاو دیگر را نمیکشد  .هیچ گاوی...

اگر بخواهم در مورد فواید گاو بودن بگویم، دیگر زنگ انشاء میخورد و نوبت بقیه نمی شود که انشایشان را بخوانند.

 لباس ما از گاو است ، غذایمان از گاو ، شیر و پنیر و کره و خامه ...همه از گاو..

 

ولی...هیچ گاوی نگفت:من گفت :ما... 

این هم یسری عکس واسه کسانی که به کارهای مامایی در گاو علاقمند هستند

 تصاویری از یک عمل سزارين گاو

تزریق ماده بی حسی

 

برش ناحیه شکمی

خارج کردن یکی از پاهای گوساله

 و ادامه این عمل جراحی دشوار

 

دامپزشک در هنگام بخیه زدن رحم گاو

پایان این عمل جراحی

 

 

 

 

تنش گرمايي

اثرات تنش گرمايي درگله هاي گاو شيري

در يك گاوداري شيري دماي ايده آل كه هيچگونه تأثير منفي بر توليدات دامي ندارد .دماي بين 4تا 24 درجه سانتيگراد كه منطقه آسايش گاو هم ناميده ميشود .دماي بالاتر از 24 سانتيگراد ، گاو از طريق پوست و دستگاه تنفسي با صرف مصرف انرژي مي تواند بدن خود را خنك كند . و دماي كمتر از 5 درجه سانتيگراد را باتوجه با اينكه نژادهاي سنگين به سرما مقاوم شده است تا دماي 15- درجه سانتيگراد را با بستر خشك تحمل خواهد كرد . دماي بالاتر كه منجر به عرق كردن گاو مي گردد در زمان استرس گرمايي همراه با افزايش رطوبت محيط تنش گرمايي شروع مي شود و دام از آنجا ئيكه نمي تواند گرما را دفع كند . در نتيجه احتياجات نگهداري را افزايش مي دهد

از علائم استرس گرمايي :

1- افزايش تعداد تنفس در دقيقه به بيش از هفتاد بار در دقيقه خواهد رسيد.

2- افزايش دماي بدن گاو كه منجر به كاهش مصرف خوراك تا بيش از 10 درصد خواهد شد .

3- كاهش افت توليد شير تا سقف 10 درصد مي گردد و مواد غذايي مصرف شده صرف كنترل وحفظ دماي بدن ميشود . و از آنجائيكه گاوهاي پر توليد خوراك بيشتري مصرف ميكند حساسيت بيشتري به تنش گرمايي دارند و در نتيجه با كاهش توليد روبرو مي گردد.

در واحدها يي كه درجه حرارت محيط به بيش از 5/32 درجه سانتيگراد برسدمصرف خوراك تا 20 درصد كاهش داده و توليد شير تا سقف 6 كيلوگرم كاهش مي يابد . چنانچه دماي محيط به بيش از 38 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي محيط به 100 درصد برسد محيط براي دام غير قابل تحمل خواهد بود و گاهاً منجر به تلف شدن دام ميگردد .

در يك واحد گاوداري استرس گرمايي مي تواند روزانه 4 كيلوگرم توليد شير را كاهش داده كه در يك دوره شير دهي معادل با 909 كيلوگرم كاهش توليد را خواهيم داشت . جهت جلوگيري از اين ضرر اقتصادي با خنك سازي محيط مي توان جبران اين خسارت را نمود .

معمولاً استرس گرمايي در گاو هاي آبستن سنگين منجر به كاهش وزن گوساله خواهد شد . و پس از زايش گوساله دچار اختلالات متابوليكي مي گردد . همچنين استرس گرمايي در كاهش رشد فوليكي و بروز علائم فحلي گاو مي گردد .و مي تواند درصد آبستني را كاهش و با عث مرگ زودرس جنين هم بشود .

بر اساس اينكه ميزان تعرق بدن گاو حدود 10 درصد كمتر بدن انسان مي باشد براي خنك سازي محيط از دستگاه هاي تبخيري با جريان هواي مناسب استفاده شود .

زمانيكه استرس گرمايي منجر به كاهش مصرف خوراك تا 15-10 درصد گردد .در نتيجه اسيدهاي چرب فرار توليدي در شكمبه نيز كم مي شود . و توليد تحت تأثير قرار مي گيرد . و همچنين دوره هاي درمان و مراقبت هاي دام بيمار را افزايش مي دهد . مثل سخت زايي در هنگام زايش و بروز بيماري كبد چرب در گاو تازه زا و بيماري ورم پستان و حتي سقط جنين در زمان واكسيناسيون را زياد مي كند .در زمانيكه گاو دچار استرس گرمايي مي گردد در اثر دفع بي كربنات بناچار به بيماري اسيد وز مبتلا مي شود و دامدار در اين حالت مجبور به خنك سازي محيط مصرف خوراك هم به طور ناگهاني افزايش پيدا مي كند اسيدوز عارض ميگردد و در پي آن لنگش گاورا بهمراه دارد . لنگش يا زخم كف سم طي چندين هفته ظاهر مي گردد .دراثر استرس گرمايي كه تعداد تنفس افزايش پيدا مي كند دهان گاو باز بوده و شروع به له له زدن مي نمايد و در اين حالت دي اكسيد كربن زيادي از بدن خارج مي شود كه نهايتاً به الكالوز تنفسي مي شود .

رفتار گاوها در زمان استرس گرمايي

الف- از انجا ئيكه گاو بدنبال سايه بوده كمتر فرصت مصرف خوراك و آب را دارد كه منجر به كاهش توليد مي گردد .

ب- مصرف آب افزايش مي يابد و باعث بالا رفتن هزينه مالي مي شود .

ج- گاو كمتر رغبت به آرايش و آرامش مي كند و معمولاً گاو سر پا مي ايستد و ناراحتي مفاصل را بهمراه دا رد .

د- در اثر بالا رفتن درجه حرارت بدن تعداد تنفس افزايش مي يابد .

ت- بر اساس باز بودن دهان ترشح بزاق دهان افزايش مي يابد .

ر- توليد اسيد چرب آزاد در شكمبه را كاهش مي دهد و به سلامت گاو آسيب مي رساند .

ز- توليد شير را به مقدار قابل توجهي كاهش داده و فاصله زماني رسيدن به پيك توليد را زياد مي كند .

روشهاي كاهش استرس گرمايي :

1- ايجاد سايبان بروي اصطبلها و آخورو آبشخور و باز گذاشتن دور تا دور اصطبلها و ترغيب نمودن دام به مصرف خوراك.

2- ايجاد فضاي كافي بستر و آخورو ابشخور بطوريكه براي هر 20 راس گاو يك آبشخور مناسب با ذخيره 20 ليتر در نظر گرفت .

3- باز گذاشتن انتظار شير دوش و كوتاه نمودن زمان توقف گاو در انتظار و شير دوش و قرار دادن جريان هواي مناسب و خنك بوسيله پنكه و نازلهاي سه پاس با آب خنك.

4- استفاده از پنكه يا كولر در سالن شير دوش و مصرف آب سرد بلافاصله پس از دوشش.

5- ساخت جايگاه مناسب درجهت شمالي، جنوبي بدون ديواربراي برقراريجريان هواو حذف موانع بادگيري .

6- استاندارد نمودن ارتفاع سقف اصطبل با در نظر گرفتن شيب ملايم شيرواني واز استفاده سقف ايرانيت يا الياف پرو پيلن براي استراحت بيشتر گاوها.

به علت پراكندگي گاو در بهارينه جهت خنك نمودن بدن دام در زمان شير دوشي در انتظار دوشش بهترين زمان خنك سازي ميباشد . كه بايد بوسيله هواكشها ،پنكه ومه پاشها مي توان دماي بدن گاو را كاهش داد و در نتيجه منجر به افزايش توليد شير مي گردد.

معمولاً در زمان استرس گرمايي رعايت بهداشت از ضروريات كار گاو داري مي باشد زيرا باعث ناراحتيهاي سم و لنگش دام و خطرمبتلا به بيماري ورم پستان ميگردد . بخاطر تجمع حشرات گاو تحريك شده و نا آرام بوده و بعضاً به خاطر خراشيدگي پوست بدن كيفيت پوست را هم كاهش ميدهد.

در زمان استرس گرمايي بايستي آب خنك و كافي در اختيار دام قرار گيرد تا در اثر تبادل درجه حرارت بدن مصرف خوراك ايده آل شود و در پي آن توليد افزايش يابد.

بر حسب تحقيق درزمان استرس گرمايي هواكشها بايستي به مقدار 297 متر مكعب هوا در دقيقه را بوجود ورند با نصب زاويه 30 درجه به سمت پايين با قطر 90 سانتيمتر براي 40 راس گاو بايد پيش بيني گردد .

                                                                   احمد روستا

                                                                                        كارشناس دامپروري

بيماري ورم پستان و بهداشت پستان دام

دكتر سيد مجتبي جعفري ادارة كل دامپزشكي استان فارس

مقدمه
واژه ورم پستان به التهاب غده پستاني بدون توجه بعلت آن اطلاق ميشود كه بوسيله تغييرات فيزيكي شيميائي ومعمولا ميكربي شير وهمچنين تغييرات حاصل از بيماري در بافت غده پستاني مشخص ميشود
مهمترين تغييراتيكه در شير ايجاد ميشود عبارت است از:
تغيير رنگ وجود لخته و پيدايش تعداد زيادي لوكوسيت ( گلبول سفيد)با علا ئم تورم گرمي درد وسفت شدن غده پستاني كه بوسيله آزمايش ظاهري شير ميتوان آ نها راتشخيص داد . موارد زيادي از ورم پستانها را بسهولت نميتوان مشخص كرد بطوريكه داراي نشانيهاي درمانگاهي نيستند (ورم پستان مخفي) دراين نوع ورم پستانها به آزمايش غير مستقيم يعني شمارش گلبولهاي سفيد متوسل ميشوند
اپيدميولوژي :
ورم پستان درتمام حيوانات پستاندار ماده بروز ميكند ولي در گاوهاي شيري داراي اهميت اقتصادي است وآنهم بعلت خساراتي است كه به صنعت توليد شير وفرآورده ها ي آن وارد مي شود . البته در اثر بيماري ورم پستان تلفات دامي نيز وجود دارد لكن زيا ن اقتصا دي آ ن مربوط به تلفا ت به تنها ئي نيست بلكه كاهش مقدار شير پستان مبتلا و اختلال در فر آوري شير عمده ترين خسارات را تشكيل ميدهد . از جمله خسارات ديگر آن انتشار ورم پستان در ساير دامها ي گله وبعضا ايجاد گلو درد استرپتوكوكي ويا سل و بروسلور در انسا ن است
شيوع بيماري ورم پستان در اغلب كشورهاحدود 40 در صد است كه در بعضي از كشورها تا 25 در صد آنرا كاهش داده اند .
بطور متوسط ابتلا هر كارتيه (قسمت ) از پستان به بيماري سبب كاهش 8 درصد توليد شير آن كارتيه ميگردد ويطور كلي در يك گاو مبتلا سبب كاهش 15 در صد از توليدشير ميشود. ازطرفي زيان حاصل از تغييرات تركيب شير مثل كاهش چربي كاهش كازئين ولاكتوز و افزايش سرم شير وپروتئين ها وافزايش كلرور ها نيز بايستي در نظر گرفت .
عوامل ايجاد ورم پستان :
ميكربها يكي از عوامل ايجاد ورم پستان هستند اما بتنهائي بعنوان عامل اوليه اورام پستان نميباشند در بعضي موارد از شير هاي بظاهر سالم هم ميكرب جدا ميشود عوامل ايجاد ورم پستان عبارتند از
1-عوامل مستعد كننده 2-عوامل عفوني
عوامل مستعد كننده :
الف-جراهاتيكه در سر پستانها يا پستان ايجاد ميشود
ب- روش نگهداري (مديريت بهداشت جايگاه .مديريت بهداشت شير دوشي)
پ-حساسيت مربوط به توارث
ت-روش تغذيه :
2-عوامل عفوني
استرپتوكوك ها مثل استرپتوكوك آگالاكتيه استرپتوكوك اوبريس وديسگالاكتيه وفكاليس وپنومونيه
استافيلوكوك ها اورئوس
كلي فرمها اشرشيا كلي اسفروفوروس نكروفوروس يا فزي فرمها
كورينه باكتريها پيو ژنس وبويس
سودو مونا س ها
مايكو باكتريومها توبر كولوسيس (سل)
ميكو پلاسما آگالاكتيه واريته بويس
قارچها كانديدا كريپتو كوكوس تريكوسپرون
باستثنا سل كه از طريق خون انتشار مييابد در ساير موارد عفونت پستان اغلب از طريق مجراي پستان انجام ميگيرد .

عفونت در ابتدا بصورت التهاب مشخص ميشود ولي تا بروز التهاب سه مرحله وجود دارد
1-هجوم 2- عفونت 3- التهاب
هجوم مر حله ايست كه ميكرب از خارج سر پستانها به مجاري شير نفوذ ميكند
عفونت مرحله ايست كه ميكرب رشد ميكند و بافت پستاني را مورد تهاجم قرار ميدهد
التهاب نتيجه رشد ميكرب و افزايش آ ن وتخريب بافت پستاني و نفوذ گلبولها ي سفيد يا لكوسيتها جهت دفع عفونت ميباشد

مرحله هجوم
الف- دراين مرحله بستگي به حضور وتعداد باكتريها ي مولد بيماري در محيط شير دوشي كه معمولا بوسيله مبتلا كردن هر يك از قسمتها ي چهار گانه پستان وميزان آ لودگي پوست و سرپستانها سنجيده ميشود
ب- تعداد دفعا تي كه سر پستانها ي گاو بويژه نوك آ نها با اين باكتري ها آ لوده ميشوند كه وابسته به ميزان رعايت بهداشت در هنگام شير دوشي ميباشد
ج- ميزان ضا يعا ت اسفنكتر سر پستانها كه ورود باكتريها را در مجاري آ نها آ سان ميكند و بستگي به ماشينها ي شير دوشي وميزان كردن نگاهداري ودرست كار كردن ماشين شير دوشي ومراقبت از سرپستانها دارد
د- وضع اسفنكتر0سر پستانها بويژه در مرحله پس از شير دوشي كه عضلات اسفنكتر در استراحت ميباشند وشل بودن اسفنكترها سبب ميشود هجوم ميكربها را هم در نتيجه مكيدن و هم بواسطه تكثير ميكربي به داخل آ سا ن سا زد
ذ- حضور مواد ضد ميكربي در مجرا ي سر پستانها .
2- مرحله عفونت
الف- نوع ميكرب كه قدرت آ نرا در تكثير در شير مشخص ميكند
ب- حساسيت ميكرب عامل در برابر آ نتي بيو تيكها ي مورد استفاده كه ممكن است مربوط به مقاومت طبيعي ويا اكتسابي ميكرب در نتيجه مصرف نا مناسب آ نتي بيوتيكها حاصل شده باشد .
ج- وجود مواد حفاظت كننده در شير (مواد ايمني زا ) كه ممكن است طبيعي باشند يا در نتيجه عفونت قبلي ويا مايه كوبي توليد گردند .
د- وجود تعداد زيادي لوكوسيت كه در نتيجه تورم پستان قبلي ويا ضربه ها ي فيزيكي باشد.
ذ- مرحله شير واري كه عفونت در مرحله خشك شدن پستان با سهولت بيشتري صورت مي گيرد زيرا در آ ن مرحله عمل فيزيكي سيلا ن وخروج شير همراه با عفونت وجود ندارد .
3-مرحله التهاب
الف- بيماري زائي وقدرت هجوم ميكرب .
ب- ميزان حساسيت بافت پستان به ميكرب كه ممكن است از مقاومت در نتيجه وجود پادتن ثابت بافت تا حساسيت شديد در اثر عفونت قبلي تغيير كند .
در مرحله هجوم بهتر از مراحل ديگر ميتوان با توجه به پرستاري و بويژه بكار بردن روشهاي بهداشتي خوب از ميزا ن اشاعه تورم پستان كم كرد .
نشانيها ي بيماري ورم پستان
برحسب حدت وشدت ميكرب كه به پستان هجوم كرده باشد نشانيها ي بيماري متفاوت است التهاب شديد (حاد) فوق حاد كه با مسموميت خوني (سپتي سمي ) وبا واكنش عمومي همراه است يا بصورت التهاب نامشخص (تحت حاد ) يا مخفي ويا مزمن كه بتدريج بافت پستان فيبروزي وسفت ميشود ظاهر ميشوددراين حالات بستگي به نوع ميكرب نشاني متفاوت است
ورم پستان محفي (تحت حاد)
در اين نوع ورم پستان وضع ظاهري شير سالم وعادي بنظر ميرسد ودر دام هيچگونه علائم بيماري بصورت ظاهري ديده نميشود لكن در تركيبات شير تغييرات زير ديده ميشود
-افزايش گلبولها ي سفيد و سلولها ي بافت پستان يا سلولهاي سوماتيك Somatic cell(sc)
-كاهش چربي شير
-كاهش كازئين
-كاهش لاكتوز
-افزايش سرم شير
-افزايش كلرورهادر شير
-افزايش گليكوژن
كاهش توليد شير
در اين مرحله بعلت عدم تشخيص وتوجه نداشتن دامدار به بهداشت شير در اتاق شير دوشي و توام دوشيدن دامها ي سالم وبيما ر سبب اشاعه بيماري به ساير گاوها ميشود بطوريكه ظرف مدت كوتاهي 50 در صد گله به اين نوع ورم پستان مبتلا ميشوند .
ورم پستان مزمن
اين حالت ورم پستان نيز از نظر دامدار تا حدودي نا مشخص است اما اگر دقت شود و آ زما يش ورم پستان استريپ كاپ انجام شود وجود لخته هائي در شير مشخص كننده بيما ريست و تغييرات تركيبا ت شير نيز مانند ورم پستان تحت حاد يا مخفي است اما پيشرفته تر در اينجا سرم شير افزايش يافته و كلرورها افزايش بيشتري دارند . اين نوع ورم پستان معمولأ به درما ن جواب نميدهد در صورت نگهداري گا و در گله سبب پيشرفت بيما ري و سرايت به سايرين ميشود و بايستي دام آلو ده حذف وبه كشتارگاه اعزام شود .
ورم پستان حاد :
در اين حالت پستان داراي التهاب و تورم است واطراف پستان گرم ودام هم تب دارد. در هنگام دوشش دام پاها را بر زمين مي كوبد واحساس ناراحتي ميكند شكل ظاهري شير نيز تغيير ميكند داراي مايع سبز رنگ و رگه ها ي خون ولخته ها ي فراوان است در
آزمايش استريپ كاپ براحتي ميتوان پي به بيما ري برد .گاو بي اشتها وناراحت است . اين گا وها را بايستي بادستگاه شير دوشي تك واحدي و در پايا ن شير دوشي بطور جداگانه روزانه حد اقل سه مرتبه دوشيد تا عفونت در پستان سبب ضايعه پستاني نشود دام را تحت مراقبت دامپزشك قرار ميدهند .شير دوشيده شده به فاضلأب ميريزند وهر دفعه دستگاه را ضد عفوني ميكنند .
ورم پستان فوق حاد :
اين نوع ورم پستان نيز مانند ورم پستان حاد مشخص ودام تب دار وبيما ر پستان دارا ي التهاب است گاو بعلت درد شديد اغلب موارد اجازه شير دوشي نميدهد شير سبز رنگ وداراي رگه ها ي خون و لخته ميباشد . سريعا بايستي گاو تحت مراقبت جداگانه قرار گيرد بعضا بعلت كم توجهي ودر اثر نفوذ عفونت به خون سبب سپتي سمي ميشود و دام تلف مي گردد .
تشخيص آزمايشگاهي وررم پستان :
به سبب تغييرات شيميائي كه در شير ورم پستاني بوجود مي آيد و تاثيردرسيستم فرآوري و پاستوريزاسيون شير ها ي ورم پستاني و بدنبا ل آ ن گا وها ي آلو ده بايستي شنا سائي شوند .
از آنجائيكه بر رسي آزمايشگا هي تعداد زيادي از نمونه ها ي شير گران تمام ميشود توجه زيادي به آزما يش هاي صحرائي بر پايه شناخت تعييرات فيزيكي وشيميائي شير ميشود البته اين آزمايشها غير مستقيم ميباشد وفقط وجود التهاب وتعييرات ظاهري شير را نشان ميدهند و يك آ زمايش هدايت كننده تلقي ميشوند . بدنبال آن بايستي آ زمايش ها ي تشخيص ميكربي و شمارش ميكربي وآ زمايش هاي حساسيت در مقابل دارو ويا وجود آ نتي بيوتيك وآ زمايش هاي تشخيص قارچ انجام شود .
آزمايش استريپ كاپ :
چنانكه ملأحظه شد در ورم پستانهاي حاد يكي از علأئم بيماري وجود رگه ها ي خون ولخته و دلمه همراه با سرم سبز رنگ در شير است .قبل ار آنكه دستكاه شير دوشي را بدام متصل كنيم بايد چند مرتبه جريان شير هر كارتيه را روي صفحه سياه فنجان بريزيم تا عوامل غير طبيعي شير مشخص شود .

آزمايش ورم پستان بروش كاليفر نيائي : California mastitis test - C M T
اين آزمايش تشخيص گاوهاي مبتلأ به ورم پستان مخفي است . در اين نوع ورم پستان چنانكه ملأ حظه شد شير از نظر ظاهر ي سالم و طبيعي بنظر ميرسد و هيچگونه علأ ئم بيماري در گا وممكن است مشخص نباشد ا ما با ريختن مقداري شير درظرف چهار قسمتي از (هر كارتيه در يك قسمت) ورم پستان را تشخيص ميدهيم .
پس از اضافه شدن شير آنرا بمدت 10 الي 20 ثانيه بطور مورب تكان ميدهند تا با معرف مخلوط شود پس از اين مدت در صورت وجود ورم پستان شير لخته و بريده ميشود . هر چه مقدار و غلظت لخته بيشتر باشد شدت ورم پستان و وجود مواد بافتي وگلبولها ي سفيد بيشتر است .
Brabant Mastitis Test ( B M T ) :
اساس اين آ زمايش همان آزمايش تشخيص كاليفرنيائي است ليكن بجاي محلول معرف ـ ژل محتوي معرف در هر قسمت تعبييه شده ريخته و پس از آنكه 2 سي سي از شير اوليه هر كارتيه بر روي آ ن ريخته ميشود آنرا 20 ثانيه تكان ميدهند كه تشكيل رسوب يا ايجاد لخته يا بريدگي شير نشان دهنده ورم پستان است .
Mishigan Mastitis Test (M M T ) ,Negretti Field Mastitis Test (N F M T ), Viscansian Mastitis Test (V M T )
نيز بر اساس همان كاليفرنيا تست است تنها روش بكا ر گيري معرف ها متفاوت است .
آزمايش شمارش سلولهاي سوماتيك (Somatic Cell Count (SCC روش مناسبي براي اندازه گيري كيفيت شير ميباشد .
در حالت عادي در شيرهاي سالم تعدادي سلول كه شامل گلبولها ي سفيد وسلولها ي جدا شده از بافت پستان است در شير وجود دارد و در صورتيكه تعداد آ نها ار حد متعارف( 300000) بيشتر شود نشانه غير عادي بودن شير است .
اين افزايش سلولها در اثر ضربه و نفوذ باكتري وايجاد التهاب ودر نتيجه ورم پستان بوجود ميآيد و سبب كاهش كيفيت شير ميشود .
سه روش متفاوت براي اندازه گيري سلولهاي سوماتيك وجود دارد :
1--روش مستقيم : در اين روش 01/0 ميلي ليتر از شير رادر يك سانتي متر مربع از سطح لام مخصوص شمارش سلولي پخش ميكنند و آنرا خشك و رنگ آميزي ميكنند سلولها ي رنگ شده زا با شما رش گر دستي شما رش مي كنند.
2-روش كولتر : اين روش در اثر عبور سلولها ي سوماتيك از روزنه الكتريكي (الكترود) ايجاد نوسان ولتاژ ميكند وبازائ هر نوسان يك شمارش از شمارش گري كه متصل به الكترود است ثبت ميشود در اين روش ابتدا سلولها توسط فرمالين تثبيت ميشوند .
3-شمارش توسط دستگاه فو سوماتيك: مقدار معيني شير از اين دستگاه عبور ميكند كه با يك بافر ورنگ فلوئورسنت مخلوط ميشود و ‌د. ان. ا هسته سلولها ي سوماتيك را هاي لايت ميكند و يك لأم كه بر روي صفحه دواري قرار دارد دراثر نور ايجاد شده انها را ثبت ميكند و يك كنترولر تعداد سلولها را در هر ميلي ليتر مشخص ميكند .
كشت ميكربي :
روش آ زمايش دقيق و وقت گير است كه بايستي قبل از اتصال دستگاه شير دوشي به كارتيه ها به وسيله يك لوله آزمايش استريل درب دار از هر كارتيه مقدار 30 تا 100 سي سي شير بر داشت .
قبل از نمونه گيري بايد پستان و نوك كارتيه ها را شستشو داد و با الكل 70 درجه نوك پستان را ضد عفوني كرد ه و مستقيما از هر كا رتيه بطور جدا گانه شير بر داشت .
پس از نمونه گيري بايستي سريعا نونه را در كنار يخ به آزمايشگاه ارسال نمود تا شير در آنجا كشت و آنتي بيوگرام گردد .
خسارات ناشي از ورم پستان
1-كم شدن توليد شير
2- هزينه هاي درمان
3- دور ريختن شير حاوي باقي مانده دارو در حين درمان
4- احتما ل از بين رفتن يك يا چند قسمت پستان و يا حذف دام
5- هزينه هاي كا ر گري و دامپزشكي
مهمترين خسارت از طريق كم شدن شير تا حدود 15-8 درصد در طول 7 ماه دوره شير واري است . اگر اين بيما ري در 20 در صد گله وجود داشته باشد خسارت وارده به دامدار 70 در صد ساير هزينه هاست .
هزينه ورم پستان حاد شامل 14 در صد مرگ و مير 8 درصد شير دور ريخته شده 8 در صد درمان است.
هزينه ورم پستان مخفي 70 در صد بعلت نا شناخته بودن و كا هش شير در طول دوره شير واري است .
پيشگيري ورم پستان در گاو :
ورم پستان ناشي از يك سلسله نارسائي ها و سوء مديريت وعوامل محيطي نامطلوب است . عدم موفقيت در ريشه كن كردن ورم پستان نشانه عدم كفايت روش هاي كنترل وپيشگيري است . كنترل وپيشگيري تنها يك عمل نيست بلكه سيستمي است پيچيده و مخلوطي از كليه اقدامات بهداشتي ومحيطي كه بايد قدم به قدم آنرا انجام داد اين اقدامات بايستي اقتصادي ودر شرايط مختلف محيطي و مديريتي قابل اجرا باشد . نظر باينكه توجيه پيشگيري بيماري ورم پستان فقط با توجه به جنبه هاي اقتصادي ميباشد ، لذا هر برنامه اي كه بدين منظور تنظيم ميشودبايد متكي برعملي بودن آن در گاوداري معيني باشد بطور كلي پيشگيري در سطح يك منطقه هدف انجام شدني نيست و برنامه هاي ملي فقط ميتواند بصورت محرك و كمك به گاوداران ويژه اي باشد كه بخواهند در برنامه شركت كنند.
از بين بردن منبع عفونت و همچنين كاهش حساسيت غده پستاني وجلوگيري از سرايت بيماري در يك كارتيه به كارتيه هاي ديگر با هدف برنامه پيشگيري ورم پستان باشد. اگر از طرق بهداشتي باورم هاي مخفي مبارزه شود تجربه چنين نشان داده است كه خود بخود ورم پستان حاد نيز تحت تاثير قرار ميگيرند و درصد وقوع آن پائين مي آيد ولي عكس آن صحيح نيست و مبارزه عليه ورم هاي حاد هيچگاه نميتواند گله را از آلودگي ثانوي مصون دارد. آنچه امروز براي پيشگيري و كنترل ورم پستان بكار ميگيرند روش هاي زير است .
روش اول : پيدا كردن دامهاي مبتلا از طريق يك همه گردي در گله ويا از طريق دفاتر ركورد گيري و بيماري يابي جهت مشخص كردن اورام پستان حاد در اين روش ميتوان تا حدي با بيماري مبارزه نمود اگر چه ممكن است از اين طريق به سطح آلودگي گله پي برد ولي منشاء ‌بيماري را نمي توان مشخص كرد اين روش در دامداريهاي بزرگ بخاطر هزينه زياد عملي نيست واز معايب آن پنهان ماندن ورم مخفي در گله را ميتوان نام برد. اكثر دامداران فكر ميكنند كه با اين روش ميتوان ورم پستانهاي موجود درگله را كشف كرد.
روش دوم : در اين روش صرف نظر از اينكه بيماري در گله باشد و يا نباشد و ياميزان آلودگي آن درچه سطحي قرار گرفته باشد اقدام به يك سلسله عمليات بهداشتي مي كنند . اين روش كه دراكثر دامداريها صرفنظر از كوچكي وبزرگي قابل اجرا است و ديگر نياز به دانستن نوع ميكرب منبع آلودگي نيست اساسا” از 5 قدم اوليه تشكيل شده است كه بعنوان زير بنائي براي از بين بردن آلودگي موجود و آلودگي ثانوي پشنهاد ميشوند.
قدم اول :‌ اطلاع دقيق از نحوه كار سيستم شير دوشي موجود و فراگرفتن راههاي صحيح و طرز كار با دستگاه .
هر دستگاه شيردوشي از قسمتهيا زير تشكيل شده است:
1- پمپ خلاء 2- صافي هوا براي گرفتن بخار موجود در لوله هاي شيردوشي . 3- مخزن شير مندرج 4- ضربان يا پولساتور 5- خرچنگي 6- فنجانك شيردوشي
خلاء همواره در قسمت داخلي فنجانك ها وجود دارد وفقط خلاء‌موجود در اطرف لاستيكها ست كه متناوبا” با هوا عوض ميشود.
قدم دوم : ضد عفوني هر روز ه دستگاه شيردوشي پس از هر شيردوشي و ضد عفوني كردن سرپستان باتركيبات يد دار پس از هر دوشش عمل ضد عفوني سرپستان ها ميتواند توسط دستگاه اتوماتيك و سريع صورت گيرد.
متاسفانه بجز تعداد معدودي از دامداريها توجه خاصي باين امر نمي كنند و كارگر شيردوشي غافل از اينست كه حتي يك قطره شير باقيمانده در نوك پستان كه از طريق دست خود او ويا دستگاه شيردوشي از دام ديگري منتقل شده است مي تواند براحتي از مجراي نوك سرپستان عبور و آن را آلوده كند.
ماده ضد عفوني با مقداري گلسيرين با مواد چربي بر روي پستان سدي را بوجود مي آورند كه از نفوذ باكتريها بداخل جلوگيري مي كند.
قدم سوم : بمحض مشاهده ورم حاد در گله بلافاصله دام مبتلا را جدا ودر محلي جداگانه (‌ترجيحا”‌ بيمارستان )‌ در روي بستر ي خشك همراه با كلش يابستر ضد عفوني شده توسط آهك منتقل نمائيد واز طريق دامپزشك آزمايش هاي تشخيص نوع ميكروب انجام و آنرا مداوا كنيد.
قدم چهارم : تزريق بعضي مواد درماني هنگام خشك كردن كاملا” ‌ضروري است چه اغلب دامها (بيش از 70 درصد ) اگر دراين دوره مداوا نشوند مبتلا به ورم پستان خواهند شد.
قدم پنجم : اگر درمانهاي دامپزشك ومداوا ها پاسخ نداد احتمال وجود ورم پستان مزمن ميرود و براي جلوگيري از سرايت بيماري به ساير گاوها حتما“ دام مزبور را بايستي حذف يا سرپستان آلوده را توسط يك محلول خشك كننده شير آنرا خشك كرد در صورتيكه دام ارزش توليد مثل دارد ميتوان توسط عمل جراحي پستان را برداشت .منحصر ا"جهت توليد گوساله از آن استفاده كرد.
نكات بهداشتي مهم براي جلوگيري از ابتلاء ‌ورم پستان
چهار سد مهم شامل پوسته مقاوم سر پستان ، ماهيچه هاي اطراف نوك پستان ماده كراتيني و دفاع طبيعي توسط گلبولهاي سفيد بطور طبيعي و با رعايت اقدامات سبب پيشگيري ازورم پستان ميشود.
مسئله مهمتري كه كارگر شيردوشي از طريق اقدامات بهداشتي بايستي انجام بدهد تا ميكرب ها از يك سر پستان به بقيه ويا ساير دامها منتقل نشوند از اهميت خاص برخورداراست قبل از شيردوشي حتما” دستهاي كارگران بايستي شسته و ضد عفوني شود دراغلب آزمايش ها انتقال آلودگي حدود 50 درصد از طريق دست هاي آلوده كارگر شيردوش قبل از شيردوشي و حدود 100 درصد از طريق همان دست ها حين شيردوشي گزارش شده است . استحمام هر روزه كارگران كمك مهمي علاوه بر رعايت بهداشت شيردوشي در سلامت خود آنهاست استفاده از چكمه و لباس كار مخصوص در شيردوشي از انتقال بيماري به داخل وانتقال بيماري به خارج شيردوشي جلوگيري ميكند.
استفاده از دستكش هنگام شير دوشي وشستشو و ضد عفوني مرتب دستكش ها انتقال بيماري را 20درصد كاهش ميدهد.
قبل از شيردوشي پستانها بايد دقيقا" شسته و ضد عفوني شوند .شستشوي پستان قبل از شيردوشي براي ازبين بردن فضولات و همچنين براي عمل رگ كردن صورت ميگيرد .اگر شستشو خوب صورت نگيريد بجاي ازبين بردن عفونت وميكرب ها به اشاعه و رشد آنها كمك مي كند . دريك آزمايش نشان داده شد كه استافيلوكوك ها بعداز اينكه دستمال ماساژ پستان آلوده مدت سه دقيقه در محلول ضد عفوني قرارگرفت باز هم زنده مانده بود . استرپتوكوك آگالاكتيه مدت هفت روز بعد از مصرف از روي يك دستمال كه در گوشه سالن شيردوشي افتاده بود بدست آمده . دستمال مزبور را مدت 5 ساعت در هيپو كلريت 2 درصد قرار دادند كه بعد از مدت مزبور هنوز ميكرب فعاليت خود را ازدست نداده بود.
براي كم كردن اين قبيل آلودگيها كاربرد دستمالهاي يكبار مصرف يا حوله هائي كه پس از يكبار مصرف در حرارت ميكربشان كشته شود موثر است .
براي جلوگيري بيشتر از اشاعه ميكرب ها گرفتن و خشك كردن آخرين قطره آب قبل از وصل دستگاه شيردوشي مهم است .يك قطره آب حاوي ميليون ها ميكر ب است كه مي تواند هر لحظه از مجراي سرپستان وارد شده ويا ازطريق دستگاه شيردوشي ديگر دامها را آلوده نمايد.
ضدعفوني فنجان هاي دستگاه شيردوشي
فنجان هاي دستگاه شيردوشي دائما” از دامي باز شده وبه دامي ديگر بسته مي شود اين عمل ميتواند سريعا” آلودگي را درگله اشاعه دهد . بنابراين ضد عفوني كل دستگاه در موقع تعويض از دامي به دام ديگر اگرچه تمامي شيرآنها سالم باشد در جلوگيري از رشد باكتريها موثرمي باشد براي اينكار يك ظرف پر از آب در كنار شيردوشي قرار ميگيرد و پس از هر دوشش و جدا كردن خرچنگي آنها را در ظرف آب محتوي ضد عفوني با آب پاكيزه قرار داده و آنرا شستشو ميدهند سپس ظرف آب را تخليه ومجددا” پر ميكنند .روش خودكاري هم وجود دارد كه بمحض قطع خلاء خرچنگيها از يك لوله آب جهت شستشو ي آنها استفاده شود .
ضد عفوني سر پستانها :
ضد عفوني سر پستان ها با يك ماده ضد عفوني يد دار امري ضروري است براي چسبيدن مواد ضدعفوني به سر پستان از كمي گليسيرين بالا نولين استفاده ميشود كه پوست را نيز مرطوب نگاه ميدارد واثر ضد عفوني كننده را نيز ازبين نخواهد برد . ارزش اين ضد عفوني تا حدي است كه گاهي ميتواند ورم پستانهاي مخفي را از بين ببرد ويا تا يك سوم از كل عفونت ها بكاهد.
شتشوي سالن شيردوشي :
پس از هر شيردوشي علاوه بر آنكه از طريق سيستم CIP لوله ها و دستگاههاي شيردوشي را شستشو و ضد عفوني ميكنند بايستي كف و ديواره هاي سالن شيردوشي و كليه ظروف را شستشو و ضد عفوني كرد.
تغذيه دام خارج از شيردوشي
از آنجائيكه پس از شير دوشي سرپستانكها و اسفنكتر وماهيچه هاي آن دراثر ترشح هورمون اكسي توسين ودوشش شير شل ومجراي پستان باز است پس از خاتمه شيردوشي نبايستي اجازه داده شود كه گاو بخوابد زيرا در اثر تماس با كف اصطبل وكود سبب نفوذ عوامل عفوني بداخل مجرا وآلوده شدن پستان ميشود . براي جلوگيري از خوابيدن گاو ها را با مواد غذائي سيلو شده با كنسانتره پروتئين دار با يونجه ويامواديكه مورد علاقه گاو باشد تغذيه ميكنند تا مدت يكساعت گاو سرپا باشد.
از بين بردن كامل عوامل بيماريزا
1- بستر دام را هميشه بايدخشك نگاه داشت. اگر محيط گاوداري مرطوب است استفاده از خاك اره مضر است و بايد ازكلش كه جاذب الرطوبه است استفاده شود.
2- ضد عفوني بعد از شيردوشي لازم و ضرروي است
3- بعد ازدوشيدن دام ها را توسط ريختن غذا درآخور حداقل بمدت يكساعت سرپا نگاه داريد.
4- بيرون بردن دام براي مدت كوتاهي از سالن وانتقال آنها به يك مرتع غير آلوده جهت هوا و آفتاب خوردن اصطبل وسالن ها در از بين بردن ميكرب موثر است
5- گوساله ها را بايد در باكس هاي انفرادي جداگانه پرورش داده وبا سطل وپستانك دستي شير داد تا از ليسيدن پستانها وتثبيت آلودگي روي بافتهاي پستان جلوگيري شود.
اقدامات مهم و لازم براي دفع آلودگي :
1- عوامل غير بهداشتي در اطراف دام ومحيط را ازبين ببريد.
2- روش دوشيدن و ضدعفوني دستگاه ماشين شيردوشي را تصحيح كنيد.
3- گاوهاي بيمار را جدا كرده و آنها را درآخر شيردوشي ودر صورت امكان با دستگاه تك واحدي بدوشيد و دستگاه را ضد عفوني كنيد
4- پس از پايان دوره شيرواري بايد با آنتي بيوتيك خشك كننده شير گاوها را خشك كرد .
5- دامها ي بيمار مزمن وغير قابل درمان را بايدحذف و به كشتارگاه اعزام كرد.
6- در روش دوشش با دست براي لطمه نزدن به سرپستان بايد روش صحيح شيردوشيدن را ياد گرفت.
نتايج حاصل از پيشگيري واقدامات بهداشتي :
1- تعداد دام مبتلا به ورم پستان حاد كمتر ميشود.
2- شيربخاطر عفونت دور ريخته نميشود.
3- هزينه درمان ودارو و دامپزشك كمتر است .
4- شير بهداشتي و باجايزه بيشتر تامين ميشود (‌افزايش درآمد).

منابع :
1- اورام پستان وبيماريهائيكه بوسيله باكتريها توليد ميشود . تأليف : بلاد هندرسن ترجمه دكتر احمد شيمي
2- بهبود كيفيت شير تأليف اف هاردينگ ترجمه دكتر شهريار دبيريان . مهندس لادن ربيعي
3- بهداشت پستان وشيردوشي نوشته مهندس سيد محمد عتيقه چي
4- بهداشت گاوهاي شيري ترجمه دكتر عليرضا محمود زاده – دكتر مسعود هاشمي
5- بيوسنتز شيردوشي صحيح ورم پستان ترجمه دكتر مسعود هاشمي – دكتر عليرضا محمود زاده
6- شير و بهداشت همگاني نويسنده دكتر گيتي كريم – دكتر عباس فرخنده.

Dairy research & information
Dairy research and develo pment corporation
Milk quality incentives Richard h. bennett PH.D.,P.A.S
Neb guide: using the callfornia mastitistest G81-556-A
NEB Guide: the somatic cell count and milk quality G93-1151-A
Producing milk with a low bacteria G83-678-A

www.farsvet.org.ir  برداشت از

بيماري تورم عفوني بيني و ناي گاو

 

دستورالعمل كنترل بيماري تورم عفوني بيني و ناي گاو

مقدمه:
عامل بيماري تورم عفوني بيني و ناي گاو، Bovine Herpes Virus-1، يك آلفا هرپس ويروس است. اين ويروس داراي 3 تحت تيپ مي باشد.

الف. BHV-1.1 يا ويروسهاي ) IBR-like) كه مسبب فرم تنفسي بيماري است و سقط جنين نيز ايجاد مي كند.

ب. BHV-1.2 يا ويروسهاي (likeـIPV ) كه مسبب فرم تناسلي بيماري است . BHV-1.2 داراي دو تحت تيپ a BHV-1.2 مسبب سقط جنين وb BHV-1.2 (سقط جنين ايجاد نمي كند) مي باشد.

ج . BHV-1.3 كه BHV-5 نيز خوانده ميشود كه ايجاد آنسفاليت مي كند.

هرپس ويروس عامل تضعيف كننده سيستم ايمني بوده لذا زمينه را براي ايجاد عفونتهاي ثانويه فراهم مي نمايند .از خواص ديگر ويروس پنهان شدن Latency) ) و پايداري است كه با فراهم شدن شرايط مناسب فعال شده وتظاهر مي نمايد

اين بيماري در گاو گستره جهاني دارد . در اروپا ، آسيا ، آمريكاي شمالي ،‌آفريقا، ‌استراليا و حتي در زلاند نو مشاهده شده است . مطالعات سرم شناسي حاكي از آنست كه بر حسب وضعيت واكسيناسيون بين 10 تا 50 در صد گاوها سرم مثبت بوده اند. مشكل تنفسي در گله هاي گاو گوشتي متداول تر است

مطالعه سير بيماري در انگلستان در دهه 1960 نشان داده است كه كمتر از 10 درصد گاوها سرم مثبت بوده اند. از اواسط تا اواخر دهه 1970 ميزان شيوع عفونت بطور قابل ملاحظه اي افزايش يافته است و تا قبل از سال 1986، 35 در صد از دامها و 48 در صد گله ها مثبت بوده اند .

در استراليا در گله هاي گاو گوشتي تا 96 در صد گاوهاي نر و 52 در صد گاوهاي ماده سرم مثبت بوده است . در اسكاتلند و انگليس شمالي در10 مورد رخداد IBR شديد طي سال هاي 1978و1979 در گله هاي گوشتي و شيري حداقل 10 ، و حداكثر 90 ، با ميانگين 50 درصد داراي نشانه هاي باليني بيماري بودند.ميزان مرگ ومير بيماري بين 1 تا 3 درصد گزارش شده است.كاهش شير درهر گاو مبتلا 14 ليتر در روز به مدت 5 روز بوده است.سقط جنين در عفونت با BHV-1 در هر مرحله آبستني مي تواند اتفاق بيفتد ولي غالباً در سه ماهه آخر آبستني تشخيص داده مي شود. ميزان سقط جنين از رخداد بيماري در يك گله شيري 160 راسي در انگلستان 4/9 درصد بوده است (كامرون، 1981) . مطالعات ديگري طي پنج سال 1980-1995 در انگلستان، بطور متوسط ميانگين سقط جنين ناشي از بيماري IBR را 25/0 در صد نشان مي دهد.
در ايران هرپس ويروس گاوي در سال 1352 براي نخستين بار از تعدادي ماده گاو آبستن وارداتي از انگلستان توسط دكتر حضرتي جدا شد. از آن سال تا كنون آلودگي به هرپس ويروس گاوي بارها در بين گاوهاي نژاد خارجي گاوداري هاي اطراف تهران و ساير استان ها مشاهده شده است. طي مطالعه اي در سال هاي 1378 تا 1379 از 9968 نمونه سرم توسط آقاي دكتر گارگر مؤخر، نتايج 30 درصد آلودگي سرمي را نشان داد . همچنين نتيجه مطالعه در چند واحد گاوداري صنعتي تهران و اصفهان در سال 1380 توسط سازمان دامپزشكي نشان دادكه دامنه آلودگي سرمي در اين واحدها 80 تا 95 درصد مي باشد.

انتقال عفونت :
منابع اصلي عفونت ترشحات بيني، ترشحات سرفه اي ، ترشحات دستگاه تناسلي، اسپرم ، مايعات و بافتهاي جنيني است . ويروس قادر است در اسپرم منجمد در برودت 196 - درجه سانتي گراد تا يك سال زنده بماند.انتقال بيماري از طريق تماس مستقيم و مقاربتي ( Veneral) صورت مي گيرد. در صورت تماس با ترشحات (تنفسي ، چشمي و دستگاه توليد مثل ) آلوده، بيماري انتقال مي يابد .
اين بيماري علاوه بر گاو در بعضي از دامهاي ديگر نظير گوزن در انگلستان و كانادا نيزمشاهده شده است.

نشانه هاي بيماري:
تورم مخاط بيني همراه با زخم هاي مشخص بيني، تورم ناي، تب، تورم ملتحمه، سرفه، ترشحات بيني، تورم غلاف قضيب، تورم واژن وفرج، فرم سيستميك حاد در گوساله هاي تازه متولد شده و يا سقط جنين و آنسفاليت ميباشد .

تشخيص:
جدا سازي يا شناسايي ويروس: با استفاده از كشت سلولي ياPCR و RFLPs

راه تشخيص سرمي : Serum- Neutralization(SN) و الايزا.

اهميت اقتصادي بيماري :
بيماري داراي اثرات زيانباري در دام هاي آلوده بشرح زير مي باشد: سقط جنين، ناباروري در گاوهاي نر، كاهش توليد، مرگ ناشي از فرم تنفسي بيماري در تمام سنين، مرگ ناشي از فرم بسيار كشنده بيماري در گوساله هاي جوان، هزينه درمان به علت عفونت هاي ثانويه باكتريايي دستگاه تنفسي، عفونت پنهان در دامهاي مولد كه موجب بروز مشكلات و محدوديت در تجارت ملي، منطقه اي و بين المللي دام و اسپرم و ورود دام مولد به مراكز تلقيح مصنوعي مي گردد.

استراتژي مبارزه با بيماري :

ريشه كني :
در بعضي از كشورها مانند دانمارك و سوئيس با شناسايي و حذف دام سرم مثبت به صورت مرحله به مرحله به ريشه كني اقدام نموده اند . اين عمليات با آزمايش هاي ساليانه دام هاي گله، حذف موارد مثبت و ممنوعيت تجارت دام هاي سرم مثبت آغاز شده و در نهايت به ريشه كني ختم شده است .

راه كار كنترل و ريشه كني بيماري :

1. انجام اقدامات بيوسكيوريتي (امنيت حياتي) سختگيرانه در دامداري هاي صنعتي.
2. محدوديت در خريد و فروش گاوهاي سرم مثبت IBR به واحدهاي پاك از بيماري.
3. استفاده از واكسن كشته: با توجه به عدم شناخت كامل آنتي ژن هاي شايع در فارم ها، زمان كوتاه ايمني زايي واكسن (مدت 4 ماه) و تداخل واكسيناسيون در شناسايي موارد مثبت سرمي، با اجراي اقدامات بيوسكيوريتي، انجام آزمايشي واكسيناسيون با واكسن كشته در چند واحد درگير با همكاري داوطلبانه دامدار و دامپزشك مسئول بهداشتي فارم زير نظر سازمان دامپزشكي كشورصورت پذيرفته و پس از آناليز نتايج براي امكان استفاده از واكسيناسيون اتخاذ تصميم خواهد گرديد..

راهنمایی جهت انجام یك تلقیح مصنوعی موفق

 

راهنمایی جهت انجام یك  تلقیح مصنوعی موفق:

 

تلقیح مصنوعی (AI)تنها راه حصول حد اكثر بازده ژنتیكی و حداقل سازی بیماریهای تولید مثلی است.به علاوه تلقیح مصنوعی جایگذین اقتصادی و مقرون به صرفه ای برای تلقیح طبیعی است بدون اینكه خطرات و آسیبهای نگهداری گاونر را به همراه داشته باشد.

بهر حال تلقیح مصنوعی نیازمند تضمین  اینست كه كه تكنیكهای با مهارت بالا و تكنیكهای مدیریتی لازم جهت كسب بازده مناسب از آن ، اجرا شود. موفقیت در برنامه تولید مثلی با معیار فاصله گوساله زایی‌كه اغلب تابعی از روزهایی است كه تا اولین تلقیح( بعد از زایمان ) فاصله می افتد سنجیده میشود.  تمامی گله ها در هر زمان مشخصی، گاوهایی در دوره باز(در فاصله زایمان تا تلقیح منجر به آبستنی) دارند . بهر حال گاوهایی كه در دوره 85 روزگی بعد از زایمان آبستن نشده اند ، حتی اگر فاصله گوساله زایی مطلوب باشد، میتوانند یك مشكل اقتصادی جدی ایجاد كنند.

 

چهار قدم برای موفقیت :

یك برنامه تلقیح مصنوعی موفق نیازمند رعایت نكات زیر است:

1-      تشخیص فحلی

2-      اسپرم با كیفیت

3-      آماده سازی مناسب اسپرم

4-      جایدهی و تخلیه صحیح اسپرم

 تشخیص فحلی :

اعمال تخصص در تشخیص فحلی با شناسایی گاو (فحل ) و جمع آوری اطلاعات شروع میشود.

ثبت
اطلا عات ازبا بر آوردی ازDUE و تاریخ زایمان شروع میشود.هر تاریخی كه فحلی پس از زایمان مشاهده شده است باید ثبت شود حتی اگر برای تلقیح بسیار زود باشد و گاو فحل تلقیح نشود. یك  تقویم تولید مثلی 21 روزه به صورت یك سیستم عالی جهت ثبت وقایع تولید مثلی عمل میكند  ،زیرا یك بخش از تشخیص فحلی در فكر آینده بودن جهت پیش بینی دوره فحلی پیش رو است. به این دلیل كه نسبت آستنی به ازای اولین تلقیح باید بین 50 تا 60 در صد باشد،پیش بینی كردن تكرار تلقیحها صحت تشخیص فحلی را ازطریق جستجوی زیركانه علایمی از فحلی همانند:1- عدم تمایل به غذا 2- افت ناگهتانی تولید شیر 3- تغییر رفتار وبی قراری و4- افزایش جریان مایع زلال ( از واژن ) ، افزایش میدهد. كمك وسایل تشخیص فحلی با درجه های متفاوتی از موفقیت بكار گرفته شده اند. تیزر(TEASER)یا گاوهای نر  ناتوان از فعالیت جنسی باعث فراهم شدن افزایشی در فعالیت جنسی میشوند كه این احتمال یافتن یافتن گاو فحل را افزایش میدهد.به هر حال اینگونه دامهای GOMERشانس صدمات  بویژه در محیطهای بسته، كفهای لغزندهوحصارهای نگهداری را بالا میبرند.

چسبهای كپل و رنگهای قاعده دمی وقتی كه درست و صحیح استفاده و تفسیر شوند ، ممكن است مفید باشند.بیشترین ارزش این توصیه اینست كه به این حقیقت توجه شود كه گاوها بسیار نزدیك به  فحلی مشاهده شوند.در حالیكه وسایل كمكی تشخیص فحلی دارای جایگاهی در برنامه تلقیح مصنوعی است،تصمیم نهایی برای تلقیح گاو هنوز محتاج قضاوت(در مورد نتیجه این وسایل) است.

 

اسپرم با كیفیت:

یك برنامه تلقیح مصنوعی به تعهد، زمان و پول نیازمند است.اساس موفقیت برنامه با محصولی با كیفیت  از یك شركت تلقیح مصنوعی قابل اعتماد شروع می شود. در حالیكه مطالعات نشان داده است كه كیفیت خوب اسپرم وقتی كه به خوبی نگهداری شود در طول زمان تخریب نمیشود، لیكن به خاطر اینكه مشخصات گاو نر هر سال دو بار ثبت میشودتوجه عمده ای باید به به نگهداری تعداد زیاد اسپرم برای بیش از 6تا7 ماه بكار برد.هر مشخصه جدیدی از گاو نر كه گاو نربهتی را ارائه دهد باید  بخشی از برنامه تولید مثلی گردد.وقتی كیفیت اسپرم مورد تردید است یك نمونه آن باید توسط  شركت تلقیح مصنوعی امتحان گردد تا ملا ك مقایسه  در برآورد كیفیت اصلی اسپرم باشد.

 

آماده سازی اسپرم :

وقتی اسپرم منجمد از مخزن نیتروژن بیرون می آید باید در دمای ثابت 32 در جه فارنهایت  نگهداری شود.سطح نیتروژن در تانك باید پیوسته تحت نظر باشد.اگر ازت دور از اسپرم باشد، اسپرم خراب خواهد شد. هیچگاه اسپرم را مجددا منجمد نكنید.وقتی یك میله اسپرم (STRAW)رااز ظرف پایه دار (GOBLET) بر میدارید باید دقت به خرج دهید. (برای اینكار) از پنس استفاده كنید.ظرف پایه دار را اقلا 2اینچ(5سانتیمتر) پایین تر از بالای گردن تانك نگهداریدآنهم برای كمتر از 10 ثانیه طوریكه در طول نگهداری میله اسپرم  در معرض تغییرات دما قرار نگیردبرای به حد اقل رساندن زمان لازم برای جابجا كردن، میله اسپرم  را به ترتیب فهرست و و (شماره ) گاو نر قرار دهید.درجه حرارت عمومی ذوب اسپرم95 درجه فارنهایت است، برای مدتی بین حداقل 4 ثانیه تا حد اكثر15 ثانیه.برخی سازمانها توصیه های متفاوتی برای ذوب اسپرم دارند ، به این ترتیب بهتراست وقتی اسپرم را تهیه مینمایید  برای لستفاده از توصیه های اختصاصی  ذوب اسپرم سؤال نمایید.

( برای ذوب ) هر دو نوع وسیله واحدهای ذوب الكتریكی(CITO) ویابطریهای نوع حرارتی كافی است.درجه حرارت ذوب باید پیوسته تحت نظر باشد مخصوصا وقتی تعدادی از واحدها با هم ذوب میشوند. وقتی اسپرم ذوب شد ، خشكش كنید، نوك آنرا بچینید و در داخل تفنگ تلقیحی كه قبلا گرم شده است وارد كنید.از اینكه ظرف در حال ذوب اسپرم را در معرض نور مستقیم آفتاب قرار دهید خود داری كنید.تفنگ تلقیح را زی لباس قرار دهید تا از شوك سرمایی محافظت شود و گاو را با سرعت هرچه تمامتر تلقیح كنید.بیش از آن تعداد  میلاه اسپرمی كه بتوانید در مدت 5 دقیقه استفاده كنید ذوب نكنید .

 

جایدهی ( تخلیه ) صحیح اسپرم :

 

 اگر تمام فاكتورهای دیگر تحت كنترل باشند ، وترد سازی اسپرم اولین منبع تنوع و اختلاف میان تكنیكهای تلقیح مصنوعی است.حدود0.5 تا 1 اینچ( 1.2 تا 2.5 سانتیمتر )بعد از گردن رحمدر بدنه جای مناسبس برای تخلیه اسپرم است.رابطه ای قوی بین نسبت آبستنی پایین و تكنیك هایی كه اسپرم را بسیاردورتر ، به سمت یكی از شاخه های رحم وارد میسازند یا دیگر تكنیكها وجود دارد( جدول 1 ).

 

 اقدامات بهداشتی :

 

سلولهای اسپرم موجودات ریز  زنده ای هستندو به موتد خارجی شامل آب ولغزنده سازها حساسند.

پلاستیكهای یكبار مصرف ، دستكشها ولوله ها نباید دوباره مصرف شوند. میله حاوی اسپرم را قبل از اینكه نوك چینی كنید كاملاخشك نمایید.و از آلوده شدن لوله قبل از وارد شدن به مهبل جلوگیری كنید.اگر مسائل تكرار شونده تولید مثلی مثل التهاب مهبل و واژن وجود دارد ، از برگه های محافظتی یكبار مصرف استفاده كنید. تخلیه اسپرم قدم به قدم به ترتیب پیشرونده اینگونه است :

1-      گاو فحل را شناسایی نمایید.

2-      گاو نر مورد نظر را انتخاب كنید و اسپرم را در دمای 95 در جه فارنهایت برای مدت 40 ثانیه ذوب كنید.

3-      تفنگ تلقیح از پیش گرم شده.

4-       اسپرم را در تفنگ تلقیح از شوك سرمایی حفظ كنید.

منبع  :پارس بيولوژي

گاو نزدیک زایمان

استراتژی های جدید برای گاو نزدیک زایمان

 

 

گاوها هرچه به زمان زایمان و آغاز دوره  شیر دهی جدید نزدیک تر می شوند ٬ دچار تنش یااسترس بیشتری می شوند . در خلال این دوره ی انتقال ٬ بسیاری تغییرات بیولوژیکی جهت مراحل مختلف زایمان و شروع شیر دهی رخ میدهد و البته تغییرات عمده تری در روش مدیریت این دوره نیز انجام می شود که مزید بر استرس های بیولوژیکی می باشد .

همانگونه که همگان قبول دارند ٬ دوره ی انتقال دوره ی بسیار حساس در جهت پیشگیری از مجموعه مشکلات دام می باشد . با وجود تلاش بسیار حساس در جهت پیشگیری از مجموعه مشکلات دام می باشد . با وجود تلاش بسیار متخصصین عملی تغذیه ی گاو و محققین دانشگاهی ٬ مشکلات اوایل دوره ی شیر دهی همچنان وجود دارد . یک توصیه عملی بسیار معمول این که دریافت مواد غذایی توسط دام را قبل از زایمان باید تحت نظر گرفت . دریافت غذا به ویژه در هفته ی آخر قبل از زایمان یک مسئله طبیعی است .

سه هفته قبل از زایمان دریافت ماده ی خشک گاو وتلیسه ی شکم اول حدود 9/1 و7/1 درصد وزن بدن آن می باشد ولی تفاوت های عمده ای از یک گله تا گله دیگر از نظر در یافت ماده ی خشک دیده شده است . متاسفانه زمانی که نیاز گاو به مواد غذایی جهت رشد جنین و آماده شدن سیستم پستانی برای دوره ی  شیر دهی بعدی افزایش می یابد ٬اشتهای گاو کاهش پیدا می کند . به همین علت توصیه ی افزایش دادن دریافت ماده ی خشک (مواد غذایی) به نظر منطقی می آید.

حدود 10 سال قبل تحقیقی انجام دادیم که در آن گاوهایی که به طور طبیعی قبل از زایش ٬ کاهش دریافت غذایی داشتند با گاوهایی که به طور دستی تغذیه ی اجباری شدند (به صورتی که دریافت ماده ی خشک آنها کاهش نیافت ) مقایسه گردیدند ٬ گاوهایی که به طور اجباری تغذیه شده اند ٬ تمام پس مانده ی آخور آنها به صورت دست ی وارد شکمبه آنها شد (از طریق فیستول بادریچه ی تعبیه شده ). شکل شماره 1 دریافت ماده خشک 2 گروه گاو را نشان می دهد در مقایسه گاوهائی که تغذیه اجباری داشتند و دریافت ماده خشک  آنها کاهش نداشت ٬وضعیت آنها پس از زایمان بهتر از گروه شاهد بود . چربی کمتری در کبد و کتون کمتری در خون داشتند و آنها شیر بیشتر و با درصد چربی بالاتری تولید کردند . برداشت منطقی از این تحقیق افزایش مقدار در یافت ماده ی خشک در قبل از زایمان بود و این توصیه پیغامی بود که از آن زمان ما به دامدار ٬دامپزشک و متخصص تغذیه ارسال می کردیم .

 شواهد قوی وجود دارد که احتمال برداشت دیگری از نتایج تحقیق فوق را تقویت می کند . تحقیقاتی در دانشگاه ایلینویز و اخیراً در دانشگاه فلوریدا انجام گردیده که نتیجه گیری جدیدی را عرضه می کند و آن این محدودیت تغذیه در دوره ی انتقال (دوره ی خشکی ) به خوبی تغذیه اجباری یا تغذیه آزاد پاسخ داده است . شکل شماره (2) منحنی دریافت ماده ی خشک با محدودیت را نشان می دهد . دقت کنید که دریافت ماده ی خشک تغذیه با محدودیت و تغذیه گروه شاهد (طبیعی) در قبل از زایمان برابر است . تحقیق دانشگاه ایلینویز نشان داد که چربی کبد گاوهای تغذیه شده با روش محدودیت ٬ کمتر بوده و پس از زایمان دریافت ماده ی خشک آن ها بالاتر رفته است .

جهت دستیابی به پاسخ واقعی ٬ نیاز به بررسی مجدد نتایج مطالعه ی تغذیه اجباری و تحقیقات انجام شده در دانشگاه های ایلینویز و فلوریدا داشتیم .

پس از بررسی نتایج تحقیق قبلی خود که در آن گاوها به روشی تغذیه شده بودند که موجب تفاوت فاحشی در دریافت ماده خشک گاوهای خشک نزدیک زایش گردید به این نتیجه رسیدیم  که نتایج تحقیق ما هیچ گونه رابطه ای میان میانگین دریافت ماده ی خشک 3 هفته ی آخر آبستنی و مقدار چربی جمع شده در کبد پس از زایمانرا نشان نداد ولی رابطه معنی داری را بین کاهش دریافت غذا در سه هفته آخر آبستنی و مقدار چربی جمع شده در کبد پس از زایمان  گاوها را نشان داد . بدین معنی که هر چه دریافت غذا کاهش بیشتری داشت جمع شدن چربی در کبد بیشتر بود . در تحقیق اولیه ی ما تغذیه ی اجباری به ما این امکان را داد که دریافت غذا را به حداکثر برسانیم وهمچنین در جهت پیشگیری از کاهش دریافت مواد غذایی در قبل از زایمان کمک زیادی کرد و اکنون با پدیده های نوین توصیه می گردد بالا بردن دریافت غذا به سمت حداکثر ٬ جهت سلامتی و تولید خوب گاو پس از زایمان ضروری نیست . شاید بهتر باشد در دوره ی قبل از زایمان سعی و تلاش در جهت دریافت مواد غذایی شود تا بالا بردن دریافت مواد غذایی .

در یافت بالاتر ماده ی خشک زیان آور نیست و نباید علیه این کار تبلیغ گردد ولی اگر گاوها نتوانند مقدار دریافت ماده ی خشک را در خلال دوره ی زایمان ادامه دهند در معرض خطر بیشتری قرا ر خواهند گرفت . پر واضح است که امکان نگهداری اشتهای کل گاوها وجود ندارد و متاسفانه تحقیقات کافی در این خصوص وجود ندارد تا بتوان استراتژی مناسبی را در جهت جلوگیری از کم شدن دریافت ماده ی خشک ارایه نمود . تنها توصیه های منطقی را می توان قبول کرد و بکار برد . در دوره ی قبل از زایش یا دوره ی خشکی نزدیک زایمان به طور طبیعی گاو غذای کمتر می خورد بنابر این پیشگیری از هر مسئله ای که باعث کاهش بیشتر دریافت غذا گردد٬بسیار مهم و حیاتی است .

 

مهم ترین نکات جهت یادآوری :

 

-          جایگاه گاوهای نزدیک زایمان را متراکم نکنید . این مشکل معمول گاوداری هاست به ویژه گاوداریهای توسعه  یافته و در تهیه ی جایگاه مناسب جهت گاوهای در حال انتقال موفق نشده اند . تراکم جمعیت در جایگاههای با Free-stall 90% تعداد جایگاه آزاد انفرادی است . در جایگاه های بدون free-stall و باز حدود 30 متر مربع (مسقف و آزاد )برای هر گاو باید در نظر گرفته شود .

-          از جابه جایی بیش از حد پیشگیری کنید . محیط های جدید و گروه جدید گاو ایجاد تنش می کند . داشتن گروه های متعدد لزوماً یک حسن نیست . به ویژه از جابه جایی گاو وتلیسه قبل از زایش باید اجتناب شود .

-          گاو و تلیسه را در صورت امکان جدا از هم نگهدارید . با این که حساسیت تلیسه نسبت به گاو در برابر مشکلات کم تر است ولی اگر در محل غذاو آخور قادر به رقابت با گاو نباشد با جدا سازی آنها این مسئله ایجاد مشکل نخواهد کرد .

-          از تغییر شدید جیره ی غذایی اجتناب گردد . به خصوص از افزودن ناگهانی مواد غذایی که خوش خوراک نیستند از قبیل (پودر خون٬ چربی) جلوگیری شود . دوره ی انتقال زمان خوبی جهت تغذیه دام با علوفه ی خراب یا کپک زده نیست .

-          از غذای کاملاً مخلوط جهت تغذیه ی گاوهای نزدیک زایش استفاده گردد تا قابل جدا سازی و و انتخاب گاو نباشد .

بدین وسیله از مصرف نشاسته و کنسانتره بیش از حد جلوگیری خواهد شد و حتی مواد غذایی غیر خوش خوراک را به این روش می توان به گاو خوراند .

-          از تنش گرمایی جلوگیری کنید . به طور معمول به گاوهای شیری از این نظر رسیدگی می شود و نباید گاوهای نزدیک زایمان را فراموش کنید .

-          آب تازه و به مقدار کافی در اختیار گاوها قرار دهید . روش تغذیه محدود کننده ی مقدار غذا یک امتیاز است به خصوص برای گاودارا نی که نمی توانند مقدار بالای دریافت غذا در گروه گاوهای نزدیک زایمان را انجام دهند و یا گاودارانی که ترجیح میدهند به طور اجبار دریافت ماده غذایی را بالا ببرند . با محدود نگه داشتن در یافت غذا ٬ احتمال کاهش شدید اشتها و دریافت ماده ی خشک در نزدیک زایمان افزایش می یابد . از نقطه نظر علمی کاربردی محدود کردن در یافت غذا بسیار ساده و قابل انجام است و تنها با افزایش فیبر انجام می شو د . تعداد زیادی مطالعه و تحقیق نشان داده اند که دریافت غذا توسط گاو نزدیک زا Close-up ارتباط زیادی به مقدار فیبر جیره دارد . برای موفق شدن در محدود کردن غذای دریافتی باید غذا را در آخور ها با گردن گیر و یا در Stanchion انجام داد . در صورتی که تغذیه به طو ر گروهی انجام شود٬ رقابت موجب خواهد شد که تعدادی گاو غذای بسیار محدودی در یافت کنند و تعدادی دیگر به طور غیر محدود غذا بخورند . متاسفانه به اندازه کافی مطالعه و تحقیق در این رابطه که سطح فیبر جیره و مقدار جیره ی گاو های نزدیک زا چقدر باشد تا با کمترین استرس و  به آرامی دوره ی انتقال توسط گاو طی شود ٬ انجام نشده ولی به هر حال مدارک کافی وجود دارد که اشاره به تغذیه ی جیره با انرژی بالا (برای گاو close-up  (Mcal/nei/b/dm 0/72-0/70 ٬ (34-40 درصد کربوهیدرات غیر فیبری NFC و حداقل 32/0 NFC )که البته این توصیه صد درصد و تضمین علیه حل مشکلات پس از زایش نیست. پیدا کردن راه و روش صحیح برای گله ی شما همیشه ساده نمی باشد ولی اجازه ندهید که چند مشکل کوچک سد راه شما جهت رسیدن به پاسخ صحیح شود .

منبع: Hoars’s dairyman-September 2002

مجله مزرعه شماره 72   / مترجم : مهندس کمال سلماسی

 

از دیروز تا امروز

گوشه ای از تحولات در تراکتورها

زایمان

این هم عکس هایی از زایمان گاو و تولد گوساله

و گوشه ای از عواطف گاو نسبت به گوساله اش

امیدوارم خوشتون بیاد

 

به خاطر اینکه سرعت بالا اومدن وبلاگ کم نشه مجبور شدم با این اندازه ها براتون نمایش بدم

عکس های با کیفیت تر رو  اینجا ببینید

این هم یه سری دیگه

عکس های با کیفیت تر رو اینجا ببینید

این هم یکسری از انواع سخت زایی های رایج در گله ها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

• بهداشت تولید مثل در گله گاو

• مطلبی در مورد تولد گوساله

 

 

بيماری جابجایی شیردان در گاو

بيماری جابجایی شیردان در گاو
یكی دیگر از بیماریهای مربوط به تغذیه جابجایی شیردان یا پیچ خوردگی معده است . میزان وقوع بیماری 5% است و در 90% از موارد تشخیص داده میشود و وقوع این بیماری از 1 هفته مانده به زایمان تا 3 هفته بعد از آن است . همچنین در 90% از موارد با حركت شیردان از قسمت پایین سمت راست حفره شكمی به سمت چپ , جابجایی به سمت چپ رخ میدهد . جابجایی سمت راست شیردان عبارت است از یك جابجایی یا تاب شیردان در طرف راست كه جریان غذا و خون را محدود میكند و از نوع اول خطرناكتر است .
علائم بیماری : حیواناتی كه جابجایی شیردان دارند از خوردن مقدار طبیعی غذا امتناع میكنند . به دلیل كاهش مصرف خوراك , اغلب حیوانات دچار بیماری كمبود كتوز میشوند , انقباضات شكمبه در آنها كاهش میابد , مدفوع چسبناك و خشك میگردد و شیردان با مایعات و گازها منبسط میگردد . جاجایی به سمت چپ را میتوان با صدا ( زدن بر روی شكمبه با انگشتان دست كه تولید صدایی میكند كه میتوان با گوش شنید ) تشخیص داد . و در بعضی از موارد جابجایی سمت چپ شیردان را میتوان از قسمت بالای سمت چپ حیوان دید . عوامل بیماری : علت بروز جابجایی شیردان عوامل مهم و متعددی هستند . وقوع زیاد این عارضه بخصوص در زمان زایمان , خروج گوساله , مایعات و پرده های جنینی است كه فضای به وجود آمده امكان جابجایی شیردان را فراهم میكند . علاوه بر این گوساله ای كه هنوز متولد نشده , شكمبه را به طرف بالا میكشد و به آن فشار میاورد . عامل دیگر سست و ضعیف شدن ماهیچه نگهدارنده اعضاء داخلی است . تغذیه با كنسانتره زیاد , كمبود فیبر بلند و حجیم و تغیرات ناگهانی جیره ممكن است به تشكیل گاز و هضم غیر طبیعی موادغذایی منجر شود . هر نوع اختلال یا بیماری كه باعث از خوراك افادن حیوان شود , خطر جابجایی شیردان را افزایش میدهد . پیشگیری از بیماری : گاوهای خشك بایدبه تدریج از جیره گاوهای خشك به شیرده انتقال یابند . برای داشتن شكمبه پر و فعال لازم است علوفه بلند مصرف شود . در این صورت تغذیه كنسانتره , مقدار كنسانتره نباید بیشتر از 1% وزن بدن گاو باشد . برای پیشگیری از تمام اختلالات و بیماریهای متابولیكی , تحریك مصرف غذای خشك ضروری است . از چاق شدن گاو باید به شدت جلوگیری نمود , زیرا این گاوها كم اشتها هستند و نمیتوانند تنش ناشی از زایمان را تحمل كنند . references : 1 : poppensiek,g.c.,and r.f.kahrs.1981.twenty-five years ofprgress in understanding major infectious diseases of dairy cattle.j.dairysci.,64:1443 2 : sisson,s.,and j.d grossman.1953.the anatomy of dumesticanimals,4thed.,w.b saunders company,philadelph.ia

راندمان تولید

راندمان توليد در گاوهاي شيري
هدف اصلي پرورش دهندگان افزايش توليد شير روزانه و به حداكثر رساندن تعداد آبستني ها در طول عمر و مدت زندگي گاو است .
منابع مالي كه در نتيجه توليد كم ,هزينه مي شود عبارتند از : 1- شير فروشي در نتيجه طولاني تر شدن روزهاي باز كاهش مي يابد . 2- تعداد گوساله هاي فروشي در نتيجه طولاني تر شدن فاصله زايش ها كم مي شود . 3- تعداد بعضي از نژادها در اثر كم شدن وقوع فحلي نژادهاي ديگر افزايش مي يابد و … . 4- هزينه دامپزشكي در نتيجه افزايش مسائل و مشكلات مربوط به توليد مثل گاوها افزايش مي يابد 5- احتياج به جايگزيني گاوهاي ماده به دليل كم شدن تعداد گوساله ها ي متولد شده افزايش مي يابد. هدف اصلي از هر گله گاو شيري ، افزايش ميزان شير توليد شده به وسيله هر گاو در دوره شيردهي خود است . در جهت رسيدن به اين هدف مي بايست فاكتورهاي موثر را بشناسيم و از اين طريق به فروش شير نيز كمك كنيم . اين فاكتورها شامل سلامت پستان گاو ، حداكثر شير توليد شده و تداوم در ثبات توليد شير گاوها است . گله توليد كننده كارآيي توليد زياد شير به وسيله شيردهي را دارد . چرا ما بايد به مديريت توليدمثل توجه داشته باشيم ؟ تخمدان ها دو هورمون استروژن و پروژسترون را ترشح مي كنند . به علاوه ، بعد از وقوع آبستني پرده جفت جنين مقدار زيادي استروژن و مقداري نيز پروژسترون ترشح مي كند . اين دو هورمون سينرژيسم ، مجراي پستان را تحريك كرده و باعث توسعه و تكامل تخمك مي شوند . ( رشد پستان ها ) نزديك زايمان هورمون هاي ديگر به انضمام گلوكو كورتيكوئيدها ، پرولاكتين و هورمون هاي رشد در غلظت بالا ترشح مي شوند . قسمت زيادي از موفقيت شيردهي به خاطر وجود اين هورمون هاست زيرا بدون آن ها ، غده پستان نمي تواند پروتئين سازي كند و لاكتوژن سازي هم صورت نمي گيرد . به علاوه ، در طول 3 - 2 ماه بعد از زايمان توليد شير به حداكثر ميزان خود مي رسد و بعد از 8 - 7 ماهگي توليد شير كاهش مي يابد تا اين كه در 10 ماهگي بعد از زايش ميزان توليد شير به ميزان قابل توجهي كاهش مي يابد . در شروع دوره جديد شيردهي ، گاو مي بايست در طول 10 ماه آبستن شده و دوباره زايش كند . اين موضوع بايد مورد توجه قرار گيرد كه در زمان حاملگي توليد شير ضروري است . به عبارت ديگر تمام توسعه و رشد غده پستان و آغاز شيردهي مربوط به موفقيت در حاملگي است . در نظر گرفتن هزينه پائين براي توليد شير باعث كاسته شدن توليد شير شده و منحني شيردهي سير نزولي طي نمايد . ما مي بايست به حداكثر توليد شير كه در حدود 90 - 60 روزگي بعد از زايمان اتفاق مي افتد توجه داشته باشيم و حدود اين دوره ( 150 - 60 روز پس از زايمان ) وقتي كه گاو به مقدار پيك سوددهی مي رسد اهميت قائل شويم . به زودي پس از آن ( بين 250 - 150 روز ) ، گاو وارد مرحله '' breakeren point '' مي شود كه ارزش توليد برابر با درآمد توليد شير است . بنابراين غالباً گاو ( در طول زندگي توليد خود ) آبستن مي شود . گاو در طول عمر خود دوره هاي پرمنفعت زيادي دارد ، به عبارت ديگر گاو در زمان هايي كمتر آبستن مي شود كه مي خواهد زمان زيادي را در قسمت آخر منحني شيردهي سپري كند ، در نتيجه سود حاصل كاهش مي يابد . اگر با توليد كم مبارزه گردد : توسعه و پيشرفت فراوان حاصل مي شود . فاصله زايش ها بر روي ميانگين روزها - در - توليد شير و متوسط توليد شير روزانه تأثير مستقيم دارد . به طور كلي افزايش فاصله زايش ، ميانگين روزهاي شيردهي گله را افزايش مي دهد . سؤالي كه ممكن است در اينجا مطرح شود اين است كه : چه چيزي ممكن است از توليد بالاي شير جلوگيري كند ؟ جواب اين است كه : رابطه عكس بين ميانگين روزهاي شيردهي و ميانگين شير روزانه وجود دارد ، به عبارت ديگر هرچه متوسط روزهاي شيردهي بيشتر گردد ميانگين شير روزانه پايين تر مي آيد . يك پديده عادي كه باعث كاهش توليد مي شود و تأثير منفي بر روي درآمد شير دارد ، فاصله زياد زايش ها است كه در اين حالت عمر توليد شير گاو كاهش مي يابد . كاهش تعداد گوساله هاي متولد شده و ارزش جايگزيني گوساله هاي ماده : در برخي از گله ها محققين ميزان كم شدن آبستني ها را تجزيه كرده اند ، كه در نتيجه در اين گله ها تعداد روزهاي باز زيادي مشاهده شد و فاصله زايش هم در اينها زياد بود . فاصله زياد زايش اين معني را مي دهد كه مي بايست تعداد گوساله هاي زاييده شده در طول مدت زندگي گاو كمتر از حالت عادي باشد . براي مثال : گاوهايي كه در 100 روز بعد از زايش آبستن شده اند يعني فاصله زايش آن ها 8 / 12 ماه است ، متوسط توليد آن ها حدود 3 زايش و طول عمر توليدي آنها حدود 5 / 3 - 3 سال مي باشد ، در صورتي كه گاوهايي وجود دارند كه 180 روز بعد از زاييدن دوباره آبستن مي شوند يعني فاصله زايش آنها حدود 5 / 15 ماه است ، و در سراسر عمر توليدي آنها به سختي 3 زايش مشاهده مي گردد . زماني كه يك گله گاو 500 رأسي با فاصله زايش 5 / 15 ماه ، با همان تعداد از گله اي كه فاصله زايش آن 8 / 12 ماه است مقايسه مي شود ، ديده مي شود كه بعد از 5 / 3 - 3 سال تقريباً 250 - 200 زايش كمتر انجام شده است . اين امر در توليد باعث هدايت گله به سوي توليد گوساله كمتر و از دست دادن امكان جايگزيني گوساله هاي ماده مي شود و بنابراين امكان درآمد بيشتر از دست مي رود . به علاوه با تجربه زياد مي توان عملكرد توليد شير روزانه را با انتخاب مناسب برنامه هاي توليدي ، بهبود بخشيد . زماني كه پتانسيل توليد در گاوهاي جوان كم شود نياز به جايگزيني گاوهاي ماده به طور ناخواسته افزايش مي يابد. خط پايه چيست ؟ تلقيح مصنوعي ( AI ) يك عمل اختياري مهم در ميان توليدكنندگان شير است ، زيرا با اين عمل ميزان بيماري هاي مسري كاهش مي يابد و همچنين اجازه ژنتيكي را مي دهد و باعث افزايش طول عمر شيردهي گاوهاي شيري مي شود . هرچند كه اگر افزايش شير توليدي ، انجام صحيح فحلي و تلقيح مصنوعي به موقع بيشتر مورد توجه قرار گيرد ، باعث بهبود توليد و افزايش درآمد اقتصادي مزارع توليد شير مي شود . حدود 80 - 70 درصد از شير توليد شده در مزارع ايالات متحده به كمك همين روش تلقيح مصنوعي كه در برنامه هاي به نژادي قرار دارد ، توليد مي شود . در برآوردي يك ساله در 1994 معلوم شد كه به صنعت توليد شير ايالات متحده به علت عيب و نقص هايي كه در عمل فحلي وجود داشت ، 300 ميليون دلار زيان وارد شد . كه اين عيب و نقص ها عبارتند از : عدم تشخيص فحلي ، زمان نامناسب براي فحلي و تلقيح مصنوعي . اين مشكلات سود اقتصادي حاصل از تلقيح مصنوعي را كاهش مي دهند . پايين بودن تعداد فحلي ، مشكلات تشخيص فحلي ، ميزان كم آبستني ( 40 درصد در گله هاي گاو شيري ايالات متحده ) ، نياز به مديريت مناسب براي بهبود راندمان و ميزان افزايش توليد می باشد . براي اين كه توليد شير به حداكثر سوددهي خود در گله برسد بايد ميزان توليد بالا نگه داشته شود . ارزش يك مدير خوب به روش مديريتي او براي توليد مناسب و سعي در انجام هر چه بهتر اين امر و ايجاد زمينه مناسب براي فحل شدن به موقع و مناسب گاوها با روش درست و صحيح مربوط مي شود .   برگرفته از: http://sharifeh.blogfa.com/post-18.aspx